سلامتی

تحقیقات جدید: حذف صبحانه خطر سرطان‌های دستگاه گوارش را چند برابر می‌کند

تحقیقات علمی اخیر نشان می‌دهد که حذف وعده صبحانه به طور مرتب می‌تواند عواقب وخیمی برای سلامت دستگاه گوارش داشته باشد و احتمال ابتلا به انواع سرطان‌های گوارشی را به شدت افزایش دهد. این یافته‌ها بر اساس مطالعه‌های گسترده‌ای به دست آمده که رابطه مستقیم بین عادت‌های غذایی و پیشگیری از سرطان را تایید می‌کنند.

بر اساس آمار‌های جهانی ثبت شده در سال ۲۰۲۰، سرطان‌های دستگاه گوارش از پرهزینه‌ترین و کشنده‌ترین انواع سرطان در سطح جهان محسوب می‌شوند. از میان پنج نوع سرطانی که بیش‌ترین می‌زان مرگ‌ومیر را به خود اختصاص داده‌اند، سه نوع شامل سرطان روده بزرگ با ۹.۴ درصد، سرطان کبد با ۸.۳ درصد و سرطان معده با ۷.۷ درصد از جمله سرطان‌های دستگاه گوارش بوده‌اند. در کشور چین نیز سرطان معده دومین عامل مرگ ناشی از سرطان است و پس از آن سرطان‌های کبد، مری و روده قرار دارند.

سلول‌های بافتنی دستگاه گوارش به عنوان یکی از پرتکثیر‌ترین بافت‌های بدن انسان، عمر زیست کوتاه‌ی دارند و به طور مداوم تحت تأثیر عوامل فیزیکی، بیولوژیکی و شیمیایی قرار می‌گیرند که احتمال تغییرات انکوژنیک و سرطانی شدن را افزایش می‌دهد. اگرچه عوامل خطر برای بدخیمی‌های گوارشی بسته به مکان آناتومیک متفاوت است، اما عوامل خطر مشترک و مشخصی نظیر مصرف الکل، سیگار، چاقی، عفونت‌های مزمن و الت‌هاب‌های طولانی‌مدت وجود دارد که نقش کلیدی در ایجاد سرطان ایفا می‌کنند. بررسی این عوامل خطر رایج و اجرای برنامه‌های غربالگری جمعیتی می‌تواند گامی مؤثری در پیشگیری از سرطان‌های دستگاه گوارش باشد.

در میان وعده‌های غذایی روزانه، صبحانه به عنوان ضروری‌ترین و حیاتی‌ترین وعده شناخته می‌شود که پس از یک بازه زمانی طولانی ناشتا در طول شب، مواد مغذی مورد نیاز بدن را تامین می‌کند. شواهد علمی قابل توجه‌ی در سال‌های اخیر ثابت کرده که فواید صبحانه فرا‌تر از نتایج تغذیه‌ای ساده است و حذف روتین این وعده با چاقی، اختلال در متابولیسم گلوکز، بیماری‌های قلبی‌عروقی، کاهش عملکرد شناختی و حتی افزایش خطر سرطان ارتباط مستقیم دارد. با توجه به ارتباط نزدیک بین الت‌هاب مزمن و سرطان دستگاه گوارش، عدم مصرف صبحانه به طور مداوم در مقایسه با افراد دارای عادت صبحانه‌خوردی منظم، می‌تواند زمینه‌ساز آغاز و پیشرفت تومور‌های بدخیم در سیستم گوارش باشد.

در بخش مهمی از نتایج این مطالعه پژوهشی، برای اولین بار مشخص شد که شرکت‌کنندگانی که تنها یک تا دو بار در هفته صبحانه می‌خوردند یا کاملا از صبحانه خودداری می‌کردند، نسبت به کسانی که به طور روزانه صبحانه می‌خوردند، در معرض خطر بسیار بیش‌تری برای ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش قرار داشتند. این سرطان‌ها شامل سرطان مری، معده، روده، کبد، کیسه صفرا و سرطان مجرای صفراوی خارج کبدی می‌شد. همچنین داده‌ها نشان داد که شرکت‌کنندگانی که صبحانه را به طور کامل حذف کرده بودند، بیش‌ترین خطر ابتلا به سرطان معده را داشتند و حذف صبحانه با افزایش معنا‌دار خطر مرگ و میر ناشی از سرطان همبستگی داشت.

محققان این پژوهش تأکید کردند که این مطالعه باید نقطه آغاز برای تحقیقات بیش‌تر و عمیق‌تر در مورد مکانیسم‌های دقیق رابطه بین مصرف صبحانه و خطر ابتلا به سرطان دستگاه گوارش باشد. تحقیقات آینده باید مسیر‌های بالقوه سرطان‌زایی ناشی از حذف صبحانه را بهتر روشن کنند و مهم‌تر از همه، تلاش‌های پیشگیری هدفمند باید بر روی جمعیت‌هایی متمرکز شود که عادت به حذف صبحانه دارند تا بتواند اثربخشی ماکسیمال داشته باشد.

سال گذشته نیز نتایج یک متاآنالیز جامع انجام شده توسط محققان ایرانی نشان داد که بین عدم مصرف صبحانه و افزایش شانس ابتلا به افسردگی، استرس، پریشانی روان‌شناختی در تمام گروه‌های سنی و اضطراب در دوران نوجوانی، ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد. این مقاله بر تأثیر حیاتی صبحانه بر سلامت روان تأکید داشت. پیش از این نیز چندین مطالعه آینده‌نگر (پرسپکتیو) اثبات کرده بودند که مصرف منظم صبحانه با کاهش خطر چاقی و بهبود تناسب وزن بدن ارتباط مستقیم و معناداری دارد که این یافته‌ها اهمیت صبحانه را در ابعاد مختلف سلامت جسمی و روانی دوچندان می‌کند.