تحریم‌ها با ترامپ تشدید می‌شود؟ اقتصاددان: اقتصاد ایران رو به تضعیف
نتیجه انتخابات ریاست جمهوری آمریکا اعلام شد و دونالد ترامپ به عنوان چهل‌وهفتمین رئیس‌جمهور این کشور به کاخ سفید بازگشت. اکنون دو دیدگاه اصلی درباره آینده اقتصاد ایران پس از این پیروزی وجود دارد گروه‌ی از کارشناسان می‌گویند تفاوتی بین دموکرات‌ها و جمهوری‌خوا‌هان در کاخ سفید برای اقتصاد ایران وجود ندارد، اما برخی صاحب‌نظران معتقدند با ترامپ روز‌های دشوار‌تری در انتظار اقتصاد ایران است.
محمود جامساز، اقتصاددان، با اشاره به اینکه تنها ایران تحت تأثیر پیروزی ترامپ قرار نمی‌گیرد، گفت روال شمارش آرا به‌گونه‌ای بود که پیروزی ترامپ قطعی به نظر می‌رسید؛ به همین دلیل پیش از اعلام رسمی نتایج، ارز‌های بسیاری از کشور‌های شرق آسیا در برابر دلار کاهش یافتند و بورس‌ها نیز واکنش نشان دادند.
او درباره تأثیر تحریم‌های دوره اول ترامپ بر اقتصاد ایران توضیح داد تحریم‌هایی که ترامپ در دوره اول ریاست‌جمهوری بر ایران تحمیل کرد، به‌گونه‌ای بود که با خروج او از برجام در اردیبهشت ۱۳۹۷، نرخ تورم ایران که در سال ۱۳۹۶ تک‌رقمی و ۹.۶ درصد بود به ۳۱.۲ درصد رسید. این نرخ در سال ۱۳۹۸ معادل ۴۱.۲ درصد و در سال ۱۳۹۹ برابر با ۴۷.۱ درصد شد؛ این آمار‌ها نشان می‌دهد اقتصاد ایران از تحریم‌های ترامپ تأثیرپذیر بوده است.
جامساز افزود با وجود اینکه پس از ترامپ، بایدن در طول چهار سال ریاست‌جمهوری آمریکا این تحریم‌ها ادامه یافت، اما بایدن به دلیل احتمال توافق برای احیای برجام با تساهل، بر برخی تحریم‌ها چشمی بست، با این حال اثرات آن‌ها تخلیه نشد. به همین دلیل روال صعودی نرخ تورم تا سال ۱۴۰۲ ادامه یافت و به ۵۲.۳ درصد رسید. قطعا این نرخ بر پایه آمار اعلامی بانک مرکزی به قوه قضاییه بوده و آمار‌های مرکز آمار ایران نرخ تورم کمتری را نشان می‌داد.
این اقتصاددان تصریح کرد ترامپ اخیرا بر این نکته اصرار داشته که رویکرد او نسبت به ایران تنها در ارتباط با متوقف کردن مسائل هسته‌ای خواهد بود. با این حال، همین موضوع نیز به دولت جمهوری اسلامی سیگنال می‌دهد که باید خود را برای سیاست‌های ترامپ آماده کند. اگر دیپلماسی کشور به‌گونه‌ای باشد که شکاف بین دو کشور را گسترده‌تر کند، قطعا ترامپ با هدف نابودی اقتصاد ایران اقدامات شدید‌تری از جمله تحمیل تحریم‌های بیش‌تر علیه جمهوری اسلامی انجام خواهد داد.
او ادامه داد این موضوع اثرات منفی بر اقتصاد ایران خواهد داشت. قابل ذکر است پیروزی ترامپ از همین اکنون نماد بسیاری از شرکت‌های بورس را قرمز کرده و دلار را به ک هفتم رسانده که حاکی از تأثیر‌پذیری اقتصاد ایران از فرآیند انتخابات آمریکاست.
جامساز اضافه کرد مسئولانی که معتقدند تحریم‌های آمریکا بر اقتصاد ایران اثری ندارند، بهتر است با دیدی باز‌تر به تغییرات بین‌المللی نگاه کنند. در غیر این صورت، تصمیماتی اتخاذ خواهند کرد که به سود منافع ملی ایران نخواهد بود.
این کارشناس اقتصادی در ادامه به عضویت ایران در پیمان‌های بین‌المللی و نقش احتمالی آن‌ها در کاهش تأثیر تحریم‌ها پرداخت و اظهار کرد با وجود اینکه ایران عضو پیمان‌های شانگ‌های و بریکس شده است، این دو پیمان همچنان تأثیر قابل توجه‌ی ندارند. پیمان شانگ‌های در ابتدا یک پیمان نظامی بوده و سپس مسائل اقتصادی نیز در آن گنجانده شده و حجم مبادلات اعضای آن نیز چندان قابل توجه نیست.
او گفت بریکس مقداری قوی‌تر از شانگ‌های است، اما مجموع تولید ناخالص داخلی اعضای بریکس به ۲۶.۹ هزار می‌لیارد دلار می‌رسد. در حالی که تولید ناخالص داخلی آمریکا به تنه‌ایی ۲۸.۷۸ هزار می‌لیارد دلار و اتحادیه اروپا بیش از ۴۸ هزار می‌لیارد دلار است.
جامساز افزود به همین دلیل بریکس تا به امروز از قدرت کافی برای کنار گذاشتن دلار برخوردار نیست. به‌ویژه اینکه اعضای بریکس هر یک با آمریکا تعاملات تجاری دارند و متعهد به تحریم‌های آمریکا در ارتباط با معاملات دلاری با ایران هستند و چین بیش‌ترین مبادلات با آمریکا و بیش‌ترین ذخایر دلار را دارد.
او در پایان تأکید کرد تشکیل یک ارز واحد بین کشور‌های عضو بریکس نیاز به زمان زیادی دارد و ایران نمی‌تواند امیدوار باشد که به دلیل عضویت در این گروه، مبادلات دلاری را کنار بگذارد. به نظر می‌رسد با پیروزی ترامپ در انتخابات آمریکا، اقتصاد ایران بیش از پیش تضعیف شود و دولت باید سیاست خارجی خود را در جهت حفظ منافع ملی کشور تغییر دهد.