اقتصاد

تحلیل‌گر نفتی: ترامپ بسته پیشن‌هادی به ایران ارائه می‌دهد اما تاثیر بر صادرات نفت محدود است

دونالد ترامپ پس از چهار سال دوری از کاخ سفید، با پیروزی در انتخابات ۲۰۲۴ مجددا سوگند ریاست‌جمهوری آمریکا را خواهد خورد. ایران و آمریکا در دوران اول ترامپ یک بازه چهار ساله سخت را تجربه کردند و اکنون سوال اصلی این است که آیا بازگشت او می‌تواند بر اقتصاد ایران تاثیر بگذارد یا خیر.

فروش نفت مهم‌ترین منبع درآمد ایران است و عوامل گوناوانی بر می‌زان صادرات نفت تاثیر می‌گذارند. تاثیر حضور مجدد ترامپ در کاخ سفید بر اقتصاد ایران و راه‌های مقابله با آن را در گفتگو با سیدحمید حسینی، فعال حوزه نفت و تحلیلگر اقتصادی بررسی کردیم.

حسینی در مورد تاثیر نتیجه انتخابات آمریکا به فرارو گفت انتخابات آمریکا همواره بر اوضاع اقتصادی جهان و در نتیجه ایران اثرگذار بوده است. این تاثیر را از زمان دوایت آیزن‌هاور که کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در دوران او رخ داد تا بوش، اوباما و ترامپ می‌توان ردیابی کرد. اما اینکه تاثیر ترامپ بر اقتصاد ایران همانند دوره اول ریاست‌جمهوری او باشد یا نه، به موضع‌گیری‌ها و سیاست‌های او بستگی دارد. تا زمانی که موضع طرف آشکار نشود، نمی‌توان قضاوت کرد.

وی افزود اکنون می‌بینیم که تحریم‌های تشدیدشده در دوران ترامپ تا این لحظه برقرار است و لغو نشده. تحریم‌ها در دوران بایدن نیز ادامه داشت. اما راه‌هایی آشکار شده و تجارت ایران با چین به مرحله‌ای رسیده که دیگر زیاد تحت تاثیر تصمیمات یک‌جانبه آمریکا قرار نخواهد گرفت، چون ما تحت تحریم سازمان ملل نیستیم. با توجه به اینکه فقط تحریم آمریکا هستیم و ایالات متحده درصدد افزایش تعرفه‌های تجاری است، قطعا روابط آمریکا و چین به سمتی نخواهد رفت که بتواند بر روابط ما و چین تاثیر بگذارد.

این کارشناس حوزه نفت ادامه داد مسئله مهم دیگر این است که فعلا خبری از تیم قبلی ترامپ نیست؛ مایک پنس، مایک پمپئو، جان بولتون و نیکی هیلی همراه او نیستند. تیمی که او به کار می‌گیرد قطعا موثر است. نقل تعهدی از آقای دکتر ظریف وجود دارد که پس از خروج ترامپ از برجام پیغام دادیم که آماده مذاکره هستیم و ترامپ هم پذیرفت، اما همین چهار نفر نگذاشتند مذاکرات شکل بگیرد. ترامپ این بار با شعار نه به جنگ آمده و اظهار کرده که تصمیم دارد به دو جنگ اوکراین و غزه پایان دهد؛ لذا اکنون فکر نمی‌کنم که سیاست تخاصمی نسبت به ایران در پیش بگیرد.

حسینی با تحلیل حالت بازار نفت اظهار داشت تا قبل از خروج ترامپ از برجام ما دو و نیم می‌لیون بشکه نفت صادر می‌کردیم. از این می‌زان فقط ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار بشکه به چین می‌رفت. به ژاپن، کره جنوبی، هند، ترکیه و اروپا صادرات داشتیم. تحریم‌های ترامپ باعث شد این کشور‌ها از ما نفت نخرند. اما صادرات به چین ادامه یافت و صفر نشد. اکنون تقریبا ۹۰ درصد نفت صادراتی ما به چین می‌رود و شرایط به نحوی نیست که ترامپ بتواند بر این موضوع تاثیر بگذارد. اما امکان تاثیر خود را با افت قیمت نفت نشان دهد. روال قیمت نفت کاهشی خواهد بود، چون ترامپ سخت‌گیری‌های زیست‌محیطی ندارد و به شرکت‌های آمریکایی می‌گوید با حداکثر توان تولید کنند. حتما به کشور‌های عربی هم برای افزایش تولید فشار می‌آورد. مجموع این اقدامات قیمت نفت را کاهش می‌دهد که بر ایران تاثیر می‌گذارد. علاوه بر این، امکان افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و انتقال پول نیز وجود دارد.

این تحلیلگر حوزه انرژی در پاسخ به اینکه آیا ترامپ سیاست دولت بایدن برای عدم سخت‌گیری در تحریم‌های نفتی را ادامه می‌دهد یا خیر، گفت دولت دموکرات آمریکا منافعش در این بود که نگذارد قیمت نفت افزایش یابد. به همین علت برای مثال فروش نفت روسیه را تحریم نکردند و فقط سقف قیمتی برای آن تعیین کردند. این موضوع و همین‌طور فروش نفت ایران به این علت صورت گرفت که بازار جهانی کنترل شود. آشکار نیست که ترامپ این مدل سیاست را تداوم می‌دهد یا نه. تا این لحظه چیزی اظهار نکرده است. چون در مورد ایران هم موضع مثبت و هم منفی گرفته است. برای مثال گفت که ایران اگر نخواهد به سلاح اتمی دست یابد، مشکلی با ایران ندارم. در جای دیگری نقل شد که سیاست‌های تحریمی غلط بوده و موثر نیست و نباید روسیه، چین و ایران را تحریم کنیم. این سخنان را در دوران انتخابات بیان کرده است. اکنون باید دید بعد از رسیدن به قدرت مواضعش تغییر می‌کند یا نه. آیا لابی اسرائیل و کشور‌های عربی می‌توانند او را علیه ما فعال کنند یا نه. ما کنشگری می‌کنیم و به مذاکره می‌پردازیم یا نه. ترامپ حتما یک بسته پیشن‌هادی به ایران ارائه خواهد داد. مهم این است که ما با این نظر چه برخوردی می‌خواهیم داشته باشیم. همه این عوامل در تاثیرگذاری ترامپ و دولت تازه او بر ایران و اقتصادش تاثیرگذار هستند.