اقتصاد

رئیس دیوان محاسبات: ۱۲ از ۱۵ صندوق بازنشستگی در حالت بحرانی، تراز عملیاتی منفی ۶۰۰ هزار می‌لیارد تومان

رئیس کل دیوان محاسبات کشور در جلسه‌ای برای ارائه گزارش تفریغ بودجه سال ۱۴۰۲ اعلام کرد که ۱۲ صندوق بازنشستگی از مجموع ۱۵ صندوق موجود در کشور در حالت بحرانی قرار دارند. این آمار نگران‌کننده در حالی منتشر شده که دیوان محاسبات شفافیت را مهم‌ترین ویژگی گزارش تفریغ سال ۱۴۰۲ خوانده است.

به گزارش صبح زود، رئیس دیوان محاسبات با اشاره به فرآیند تدوین گزارش تفریغ بودجه سال ۱۴۰۲ گفت این گزارش شامل ۴۴۷ بند و جزو بند پیشن‌هادی و ۱۲ هزار و ۱۱۵ گزارش حسابرسی کارکرد است. فرآیند بازدید این گزارش در ۴۵ جلسه هیات عمومی و طولانی ۲۱۰ روزه انجام شده که نشان‌دهنده دقت و بررسی‌های گسترده است.

وی افزود کلیه تخلفات، انحرافات و یافته‌ها به طور برخط و همزمان به دادسرای دیوان منتقل شده‌اند. دیوان محاسبات با تحول در چارچوب‌های گزارشگری، تلاش کرده تا گزارشی با قابلیت منفعت‌برداری بالا برای نمایندگان مجلس ارائه دهد.

رئیس دیوان محاسبات با اشاره به منابع عمومی دولت در بودجه ۱۴۰۲ که ۲ هزار و ۸۲ هزار می‌لیارد تومان مصوب شده بود، گفت اگرچه دولت تحقق ۱۰۴ درصدی را اعلام می‌کند، اما از منظر دیوان محاسبات عدد واقعی ۱۷۳۲ هزار می‌لیارد تومان است، چرا که حدود ۳۵۰ هزار می‌لیارد تومان از ردیف‌های مصوب محقق نشده است.

او دلایل افزایش منابع عمومی را در سه عامل خلاصه کرد برداشت ۱۷۳ هزار می‌لیارد تومان از صندوق گسترش ملی، مجوز انتشار اوراق مالی اسلامی به می‌زان ۱۳۵ هزار می‌لیارد تومان، و سایر موارد که باعث افزایش ۴۴۲ هزار می‌لیاردی سقف بودجه شده‌اند.

دستغیب درباره تراز عملیاتی سال ۱۴۰۲ اظهار داشت تراز عملیاتی منفی ۶۰۰ هزار می‌لیارد تومان ثبت شده، به این معنی که از محل ذخایر و دارایی‌های ملی برای پوشش هزینه‌های جاری استفاده شده است. این رقم در سال ۱۴۰۳ به ۱۸۰۰ هزار می‌لیارد تومان رسیده که نشان‌دهنده تشدید این روند نگران‌کننده است.

مانده وجه انتقالی سال ۱۴۰۲ به می‌زان ۴۰۵ هزار می‌لیارد تومان برآورد شده که ۱۲۷ هزار می‌لیارد تومان آن مربوط به اوراق مالی اسلامی مصرف نشده است. رئیس دیوان محاسبات این موضوع را غیر‌منطقی دانست و گفت پول اوراق منتشر شده در انت‌های سال هزینه شده اما مصرف نشده و تا شهریور ۱۴۰۳ قابل استفاده باقی مانده است.

در بخش شرکت‌های دولتی، بودجه ۲ هزار و ۸۸۳ هزار می‌لیارد تومان مصوب شده بود که با تغییرات به ۱ هزار و ۶ هزار می‌لیارد تومان رسید، اما در عمل ۹۴۷ هزار می‌لیارد تومان بیش از مصوب در صورت‌های مالی مشاهده شد. زیان شرکت‌ها از ۲۱ هزار می‌لیارد تومان پیش‌بینی شده به ۳۵۴ هزار می‌لیارد تومان با ۱۷ برابری افزایش یافته است.

۸۰ درصد زیان شرکت‌ها مربوط به ۶ شرکت شامل شرکت بازرگانی دولتی ایران، سازمان موثر‌سازی یارانه‌ها، سازمان بیمه سلامت ایران و شرکت مادر تخصصی است. رئیس دیوان محاسبات تأکید کرد که این شرکت‌ها ماهیت شرکتی ندارند و باری بر بودجه تحمیل می‌کنند.

گزارش دیوان محاسبات نشان می‌دهد ۵۱ درصد بودجه عمرانی ۱۴۰۲ به سال ۱۴۰۳ انتقال یافته که با توجه به تورم، هزینه پروژه‌ها را به شدت افزایش می‌دهد. همچنین ۳۲ درصد از احکام بودجه (یک سوم) یا فاقد کارکرد است یا مراعات نشده است.

رئیس دیوان محاسبات به نمایندگان مجلس توصیه کرد که تصویب آیین‌نامه‌ها را با احتیاط انجام دهند، چرا که در سال ۱۴۰۲ تنها ۲۳ درصد آیین‌نامه‌ها (۱۵ از ۶۸ مورد) در مهلت مقرر مصوب شده‌اند. او پیشن‌هاد داد که آیین‌نامه‌ها به لایحه بودجه پیوست شوند تا شفافیت و پاسخ‌گویی افزایش یابد.