
کشف صخرهنگارههای ۱۱ هزار ساله در جنگل آمازون با همکاری بومیان
پژوهشگران کلمبیایی و بریتانیایی با پشتیبانی بزرگان اقوام بومی و متخصصان آئینی، موفق شدند دهها هزار نقش هنری را در شش سایت در قلب جنگل آمازون مستند کنند. این دستیابی پس از دهها سال ناآرامیهای سیاسی و موانع جغرافیایی که دسترسی به این مناطق را دشوار کرده بود، محقق شده است.
جیمی همپسون، باستانشناس دانشگاه اکستر بریتانیا، بیان کرد من در همه قارهها با هنر صخرهای و گروههای بومی کار کردهام اما هرگز شانس ناظر بودن بر روایت مستقیم بومیان از آثار هنری خود را نداشتهام.
صخرهنگارههای کشفشده با رنگ اخرایی یا گل ماشی ترسیم شده و قدمت برخی از آنها بیش از ۱۱ هزار سال برآورد میشود. این نقوش شامل صدها نقش انسانی، گونههای گوناگون حیوانات، گیاهان و اشکال هندسی میباشند.
بزرگان بومی و متخصصان آئینی توضیح دادند که این نقاشیها تنها ثبت مشاهدات محیطی نبوده، بلکه روایتی از ارتباطات آئینی با قلمروهای ماورایی هستند. نقوش صحنههایی از تبدیل انسانها به حیوانات و ترکیبات گیاه-انسان را به تصویر میکشند.
اسماعیل سیرا، سخنگوی مردم بومی توکانو، درباره نگارههای سایت لا فوگا گفت در این صخرهنگارهها حیواناتی دیده میشوند که در کوههای اطراف وجود دارند. همزمان مردانی با دو دست نمایان شدهاند که در فرهنگ بومی غولهای ساکن مولوکای (خانه) در دنیای معنوی هستند. عکس شیر پلنگی دو سر نیز وجود دارد که یکی از سرها به جای دم قرار دارد؛ اینها حیواناتی از جهان معنوی هستند.
فرهنگهای آمازون ارواح جنگل را نگهبانان حیاتوحش میدانند. دکتر همپسون و همکارانش در مقاله خود تأکید کردهاند که شکار موفق نیازمند مذاکره با این ارواح است. برای برقراری ارتباط بین جهان انسانی و غیرانسانی، بومیان حیوان مورد نیاز را با رنگ قرمز بر دیوار سنگی نقاشی میکردند و با نمادهای دیگر خواستهایی چون باروری را نیز ثبت میکردند.
محققان معتقدند برخی حیوانات نماد انسانها هستند؛ برای مثال پلنگها در باور سنتی واسطههایی بین سه دنیای انسانی، دنیای ارواح نیاکان و دنیای طبیعت محسوب میشوند. دکتر همپسون افزود همکاری با بزرگان اقوام بومی به ما اجازه میدهد تا هنر را از دیدگاه درونی درک کنیم و بدانیم چرا نقشهای خاصی ترسیم شدهاند و چه معنایی دارند. این هنر، هنری مقدس و آئینی است که در چارچوب یک جهانبینی خلق شده و در مکانهای مقدس طبیعت جای گرفته است.
نتایج این مطالعات در نشریه علمی منتشر شده است.

غارنگارهها در آمازون کلمبیا ۲۰۲۴