
مغز چگونه خاطرات را با تجربیات جدید بهروزرسانی میکند؟
یک کشف جدید در علوم اعصاب، درک بهتری از نحوه کارکرد حافظه و بیماریهایی مانند اختلال استرس پس از سانحه (پیتیاسدی) را فراهم آورده است. محققان متوجه شدهاند که مغز پس از هر رویداد، خاطرات را با بازبازی و فعالسازی مجدد اطلاعات مربوطه، تثبیت و ماندگار میسازد.
دنیز کای، محقق ارشد این مطالعه و استادیار علوم اعصاب در دانشکده پزشکی ایکان نیویورک، بیان کرد ما در فهمیدن بهتر چگونگی کارکرد و فرایندهای حافظه در زندگی روزمره قدم بزرگی برداشتهایم؛ جایی که خاطرات مدام بهروزرسانی میشوند تا بتوانیم در این جهان پویا و متغیر زندگی کنیم.
تیم پژوهشی برای بررسی این فرایند، حرکات موشها را در مواجهه با آزمایشهای جدید رصد و همزمان فعالیت هیپوکامپوس، بخشی از مغز که مسئول حافظه و یادگیری است، را ثبت کردند. نتایج نشان داد که مغز پس از یک تجربه منفی، نه تنها همان حادثه را مرور میکند، بلکه خاطرات شبیه از روزهای قبل را نیز فعال و با تجربه جدید ادغام میکند.
کای توضیح داد که دیدگاه قدیمی معتقد بود خاطرات پس از تشکیل، ثابت میمانند و تغییر نمیکنند. اما آزمایش روی موشها ناکامل بودن این نظریه را آشکار کرد، زیرا نمیتواند توضیح دهد که مغز چگونه همزمان میتواند خاطرات را ذخیره کند و در عین حال آنها را با اطلاعات تازه بهروز نماید.
در بخش دیگری از مطالعه، موشها تجربه منفی دریافت شوک الکتریکی را یاد گرفتند. محققان گزارش دادند که این تجربه منفی، علاوه بر فعالسازی مجدد خاطره منفی، خاطرهای بیخطر که چند روز قبل شکل گرفته بود را نیز فعال کرد. کای به این پدیده واکنش همزمان مجموعههای نورونی میگوید و معتقد است این فرایند پایه پیوندهای بلندمدت خاطرات در مغز است.
برخلاف تحقیقات پیشین که نقش خواب در تقویت حافظه را برجسته میکردند، این تحقیق نشان داد که پیوندهای حافظه بیشتر در حالت بیداری رخ میدهند، نه در زمان خواب. یافتهها همچنین حاکی است که رویدادهای منفی شدید، احتمال بیشتری برای بازبینی و ترکیب خاطرات قبلی با تجربه جدید دارند.