تکنولوژی

۳۸ دانشمند برندۀ نوبل از خطر زندگی آینه‌ای هشدار دادند و خواستار توقف فوری تحقیقات شدند

گروه‌ی از ۳۸ دانشمند برجسته، از جمله چند برندۀ جایزه نوبل و متخصصان سلامت جهانی، در مقاله‌ای که اخیرا در مجله ساینس منتشر شده، نسبت به پیشرفت تحقیقات در ساخت سلول‌های آینه‌ای هشدار داده‌اند. این محققان معتقدند که ادامه این کار‌ها می‌تواند تهدیدی جدی برای تمام حیات روی زمین باشد و خواستار توقف فوری این تحقیقات شده‌اند.

سلول‌های آینه‌ای چیستند؟

مولکول‌های اساسی حیات مانند دی‌ان‌ا و پروتئین‌ها ویژگی چیرالیتی یا دست‌سانی دارند. در حیات طبیعی، دی‌ان‌ا از قند‌های راست‌دست و پروتئین‌ها از آمینواسید‌های چپ‌دست ساخته شده‌اند. نسخه‌های برعکس این مولکول‌ها در طبیعت وجود دارند، اما هیچ موجود زنده‌ای از آن‌ها استفاده نمی‌کند. سلول‌های آینه‌ای از مولکول‌هایی ساخته می‌شوند که در سطح مولکولی برعکس حیات طبیعی عمل می‌کنند.

چرا این تحقیق خطرناک ارزیابی می‌شود؟

جک سوزتاک، شیمیدان برندۀ نوبل از دانشگاه شیکاگو و از نویسندگان این مقاله، می‌گوید عواقب ادامه این تحقیقات می‌تواند فاجعه‌ای جهانی به بار آورد. آمینواسید‌های راست‌دست و قند‌های چپ‌دست توسط آنزیم‌های موجودات زنده تجزیه نمی‌شوند، بنابراین باک‌تری‌های آینه‌ای می‌توانند بدون مانع طبیعی در محیط زیست گسترش یابند. گزارش فنی ۲۹۹ صفحه‌ای محققان نشان می‌دهد که این پاتوژن‌ها می‌توانند طیف وسیعی از موجودات چندسلولی از جمله انسان را آلوده کنند.

تهدیدی برای کل اکوسیستم‌ها

دیپا آگاش، زیست‌شناس مرکز ملی علوم زیستی هند، تأکید می‌کند که تاثیر این حیات مصنوعی بر زنجیره غذایی ویرانگر خواهد بود. حیوانات و گیا‌هان نیز مقاومتی در برابر این موجودات نخواهند داشت. محققان هشدار می‌دهند که سلول‌های آینه‌ای می‌توانند سیستم ایمنی را دور بزنند و تا شکل‌گیری یک همه‌گیری آینه‌ای خارج از کنترل، به صورت پنهان گسترش یابند.

مزایای احتمالی در برابر خطرات

مایکل کی، بیوشیمیدان دانشگاه یوتا، اشاره می‌کند که مولکول‌های آینه‌ای می‌توانند در درمان‌های پروتئینی مفید باشند چون توسط آنزیم‌های گوارشی تجزیه نمی‌شوند و اثر طولانی‌تری دارند. اما جان گلس و کیت آدامالا، دو زیست‌شناس مصنوعی، در مقاله‌ای جداگانه استدلال می‌کنند که خطرات این تحقیقات بسیار بیش‌تر از مزایای احتمالی است و برای خیر بشریت باید از خلق زندگی آینه‌ای پرهیز کرد.

نویسندگان تأکید می‌کنند که کنجکاوی علمی به تنه‌ایی دلیل کافی برای خلق چیزی است که می‌تواند این‌قدر خطرناک باشد، نیست و مرز‌های مسئولانه تحقیق باید قبل از وابستگی معیشت محققان به این حوزه، توسط مقامات نظارتی تعریف و اجرا شود.