>> تحلیل سناریوهای اقتصادی ایران در مواجهه با سیاستهای ترامپ؛ چالشها و راهکارها > اقتصاد ا

>> تحلیل سناریوهای اقتصادی ایران در مواجهه با سیاستهای ترامپ؛ چالشها و راهکارها > اقتصاد ایران بیش از یک دهه است که درگیر تحریمهای گسترده بینالمللی است و این محدودیتها باعث تشدید تورم و کاهش قدرت خرید شده است. از سال ۱۳۵۹ تا به امروز، هر دوره ریاستجمهوری در ایالات متحده لایههای جدیدی از تحریمها را به پیشین افزوده، اما دوره دونالد ترامپ با سیاست فشار حداکثری سختترین ضربه را به اقتصاد ملی وارد کرد.

در این مقاله، دیدگاههای کارشناسان اقتصادی درباره آینده اقتصاد ایران در صورت بازگشت ترامپ به کاخ سفید بررسی شده است. تأثیر قدرت اقتصادی آمریکا بر بازارهای جهانی ایالات متحده با سهم حدود ۲۵ درصدی از اقتصاد جهانی، بازیگر تعیینکنندهای در معادلات بینالمللی است. انتخابات ریاستجمهوری این کشور نه تنها بازارهای مالی داخلی، بلکه اقتصادهای نوظیف مانند ایران را تحت تأثیر مستقیم قرار میدهد.

های واشنگتن متأثر میشود.

چهار سال فشار حداکثری سابقهای برای پیشبینی آینده دوره اول ترامپ (۱۳۹۵ تا ۱۳۹۹) شاهد جهش بیسابقه قیمت دلار از ۳،۷۲۵ تومان به ۳۲،۲۰۰ تومان (افزایش ۷۶۴ درصدی) بود. این روند در چهار مرحله اتفاق افتاد سال اول با تهدید برجام و جهش ۲۰ درصدی ارز، سال دوم با خروج از برجام و تحریمهای بانکی/نفتی، سال سوم با صفر کردن صادرات نفت و رسیدن دلار به ۱۵،۶۵۰ تومان، و سال چهارم با رکود عمیق، سقوط بورس و نوسان دلار تا سقف ۳۲ هزار تومان.

این سابقه، پایه سناریوهای فعلی کارشناسان را شکل میدهد.. او به پیوستن به FATF، تکنرخی کردن ارز و اصلاح یارانههای انرژی به عنوان گامهای مثبت اشاره میکند.

فلاح استراتژی دوگانه را پیشنهاد میدهد همزمان پیشبرد اصلاحات داخلی برای کاهش وابستگی به نفت و افزایش کارآیی، و پیگیری دیپلماسی برای لغو تحریمها. بر اساس این دیدگاه، تابآوری اقتصاد به حدی رسیده که تحریمها نمیتوانند مانع رشد پایدار باشند. تحلیل محمدتقی فیاضی شوک بازار و دو سناریوی مذاکره فیاضی فرآیند را به دو فاز قبل از مذاکره و پس از مذاکره تقسیم میکند.

وافق با ترامپ فرصت برای جراحی ساختاری، کاهش هزینههای دولتی ۳۰ تا ۵۰ درصدی، تخصیص منابع به سلامت/آموزش، تجمیع داراییهای بنیادها و ورود تکنولوژی.

ب) عدم توافق تشدید تحریمها، بالا رفتن تورم و فشار بر لایههای ضعیف. او تأکید میکند دولت باید برای هر دو سناریو برنامهریزی داشته باشد. استراتژی حسین حسنخانی تنوعبخشی به شرکای تجاری و تمرکز بر همسایگان حسنخانی افت شدید درآمد نفتی در سال ۱۳۹۹ (از ۳۴ میلیارد به ۸ میلیارد دلار) را فاجعه اقتصادی مینامد. اگرچه با ناوگان سایهای صادرات احیا شده، اما تعداد شرکای تجاری از ۱۲ کشور به ۵ کشور کاهش یافته است.

او راهکار اصلی را تحکیم روابط با ۱۵ همسایه میداند؛ اگر ۲۰ درصد تقاضای آنها تامین شود، ۲۰۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی محقق میشود. ذخایر ارزی بهبودیافته بانک مرکزی نیز نقطه قدرتی برای مقابله با شوکهاست. هشدار برزو حقشناس کسری بودجه و چالش فروش نفت به چین حقشناس با اشاره به چشمپوشی دولت بایدن در قبال صادرات نفت به چین، هشدار میدهد که بازگشت ترامپ باعث کاهش خرید چین و تشدید کسری بودجه خواهد شد.

او دو مسیر پیش رو را ترسیم میکند مذاکره با هزینههای سنگین (امتیازات هستهای/منطقهای) یا تحمل فشار حداکثری با تورم بالا. راهکارهای پیشنهادی شامل تمرکز بر صادرات پتروشیمی/فولاد (به دلیل ردیابی سختتر)، افزایش نرخ ارز توافقی برای تشویق صادرات، و تلاش برای نزدیک شدن به اروپا (با وجود موانع جنگ اوکراین) است.

نتیجهگیری انعطافپذیری و مدیریت هوشمندانه کلید عبور است مجموعه نظرات کارشناسان نشان میدهد که اقتصاد ایران در تقاطعی حساس قرار دارد. تجربه چهار سال پیش گواه است که سیاستهای ترامپ میتواند شوکهای شدید ارزی و تورمی ایجاد کند. با این حال، تفاوت امروز با دیروز در افزایش تابآوری داخلی، ذخایر ارزی بهتر و ضرورت اصلاحات ساختاری خلاصه میشود.

موفقیت در این مقطع نیازمند ترکیب هوشمندانه دیپلماسی فعال، اصلاحات مالی/بانکی جدی، تنوع صادرات غیرنفتی و تقویت تجارت همسایهمحور است تا اقتصاد ایران در برابر هر سناریویی، از جمله شوک ترامپ، مقاوم بماند. >>