تکنولوژی

قانون دوم ترمودینامیک در جهان کوانتومی: آنتروپی شانون اثبات میکند آشفتگی همیشه افزایش مییابد

قانون دوم ترمودینامیک در جهان کوانتومی آنتروپی شانون اثبات میکند آشفتگی همیشه افزایش مییابد, مطالعهای نوین از محققان دانشگاه فناوری وین (TU ) نشان داده است که قانون دوم ترمودینامیک، برخلاف باور سنتی، در سیستمهای کوانتومیِ کاملاً ایزوله نیز برقرار است.

کلید این کشف، انتخاب تعریف صحیح برای آنتروپی است.\چرا نویمان فکر میکرد آنتروپی کوانتومی ثابت بماند؟نزدیک به نود سال پیش، جان فون نویمان به زبان ریاضی اثبات کرد که اگر اطلاعات کامل از حالت کوانتومی یک سیستم در دسترس باشد، آنتروپیِ نویمان در طول زمان تغییر نمیکند.

این نتیجه باعث شد تا دههها دانشمندان گمان کنند فیزیک کوانتومی از قانون افزایش آشفتگی مستثنی است.\مشکل با آنتروپی نویمان در عمل چیست؟نظریه کوانتومی خود مانع از داشتن اطلاعات کامل میشود؛ چون تنها میتوانیم ویژگیهای خاصی را با عدم قطعیت اندازهگیری کنیم.

از این رو، آنتروپی نویمان ابزار مناسبی برای سنجش بینظمی واقعی در مقیاس کوانتومی نیست.\راهحل آنتروپی شانون و اندازهگیریهای واقعیمحققان وین پیشنهاد میدهند به جای محاسبه آنتروپی برای کل حالت کوانتومی، از آنتروپی شانون برای یک مشاهدۀ قابل اندازهگیری خاص استفاده کنیم.

این معیار، عدم قطعیتِ نتیجهی یک اندازهگیری واقعی را کمیسازی میکند و نشان میدهد با هر مشاهده چقدر اطلاعات جدید به دست میآید.\چگونه آنتروپی شانون در سیستم کوانتومی رشد میکند؟فلوریان میر، نویسنده اول مقاله، توضیح میدهد اگر نتیجه اندازهگیری با قطعیت ۱۰۰ درصد پیشبینیپذیر باشد، آنتروپی شانون صفر است و هیچ شگفتی یا اطلاعات جدیدی وجود ندارد. اما وقتی احتمالات مختلف با وزنهای قابلتوجهی روبرو हों، آنتروپی شانون بالا میرود.

با گذر زمان، این عدم قطعیت افزایش یافته تا سیستم به نقطه تعادل (ماکزیمم آنتروپی) برسد و سپس ثابت بماند — دقیقاً همان الگوی ترمودینامیک کلاسیک.\نتیجهگیری قانون دوم ترمودینامیک فراگیر استمارکوس هوبر، نویسنده ارشد مطالعه، تأکید میکند قانون دوم ترمودینامیک در سیستم کوانتومی کاملاً ایزوله نیز صادق است، تنها باید پرسشهای درست را بپرسیم و تعریف مناسب آنتروپی را به کار بگیریم. این پژوهش در مجلهی معتبر PRX منتشر شده است.