
تحقیقات جدید: ارتباط مستقیمی بین لرزش پارکینسون و سطح دوپامین در مغز وجود ندارد
تحقیقات جدید ارتباط مستقیمی بین لرزش پارکینسون و سطح دوپامین در مغز وجود ندارد, یک تیم تحقیقاتی متشکل از محققان دانشگاه تهران و همکاران از فنلاند، کانادا و آمریکا، نتایجی شگفتانگیز درباره ماهیت لرزش در بیماری پارکینسون منتشر کردهاند. این مطالعه که با استفاده از دادههای بالینی و تصاویر پیشرفته مغز انجام شده، وجود رابطه مستقیم و جداگان بین کارکرد دوپامین در نواحی خاص مغز و لرزش در حالت استراحت را رد میکند.
روششناسی تحقیق و نوآوریهای فنی حمید سلطانیانزاده، استاد دانشکده برق و کامپیوتر دانشگاه تهران و از اعضای اصلی این تیم علمی، هدف از این پژوهش را بررسی دقیق مکانیسمهای عصبی-شیمیایی عامل لرزش پارکینسون تشریح کرد.
او بیان داشت برای تحلیل دادهها، از یک الگوریتم غیرخطی پیشرفته جهت رجیستراسیون (انطباق) تصاویر پزشکی هستهای (مانند SPECT یا PET) بر روی تصاویر MRI و اطلسهای استاندارد مغز بهره گرفتیم. این رویکرد امکان سنجش دقیق تراکم انتقالدهنده دوپامین در نواحی استریاتوم، بهویژه کادِت و پوتامِن، را فراهم آورد.
یافتههای کلیدی جدا بودن مسیرهای عصبی نتایج حاصل از تحلیل دادههای بیماران مبتلا به پارکینسون و گروه شاهد سالم، نشاندهنده عدم همبستگی معنادار بین شدت کاهش دوپامین در نواحی استریاتوم و شدت لرزش در حالت استراحت است. این کشف از پیشفرضهای کلاسیک در نورولوژی که کاهش دوپامین را عامل مستقیم تمام علائم حرکتی میدانست، انحراف دارد و نشان میدهد مسیر عصبی تولید لرزش، مستقل از مسیرهای تحت کنترل دوپامین در استریاتوم عمل میکند.
تأثیر بر رویکردهای درمانی آینده درک این جداگانگی، پیامدهای مهمی برای توسعه درمانهای هدفمند دارد. از آنجا که درمانهای جایگزین دوپامین (مانند لوا-دوپا) بر روی علائمی مانند سقتی و سفتگی عضله تأثیرگذارند اما روی لرزش در حالت استراحت پاسخدهی ناکامل دارند، نتایج این پژوهش ضرورت شناسایی اهداف درمانی جدید — احتمالاً در مدارهای مغزی و تالاموس — را برای کنترل موثر لرزش دوچندان میکند.