۱۰ میلیون نیروی کار ایران فاقد پوشش تأمین اجتماعی؛ چالشهای اقتصاد غیررسمی

۱۰ میلیون نیروی کار ایران فاقد پوشش تأمین اجتماعی؛ چالشهای اقتصاد غیررسمی, بر اساس گزارشهای اخیر، بیش از ۱۰ میلیون نفر از جمعیت فعال کشور تحت پوشش تأمین اجتماعی قرار ندارند. این آمار نشاندهنده گستردگی اقتصاد غیررسمی در ایران است که تمام سه بخش کشاورزی، صنعت و خدمات را در بر گرفته است.

مشاغل غیررسمی شامل واحدهایی میشوند که حساب بانکی ندارند، مالیات نمیپردازند یا اگرچه به صورت رسمی کارگر استخدام میکنند، اما مقررات کار را رعایت نمیکنند. آمار اشتغال غیررسمی در ایران و جهان گزارش بانک جهانی در سال ۲۰۲۲ میلادی نشان میدهد که اشتغال غیررسمی نزدیک به ۶۰ درصد از کل اشتغال ایران را تشکیل میدهد.

ی هستند.

تفکیک جغرافیایی نیز تفاوتهای چشمگیری را آشکار میکند بیش از ۷۵ درصد شاغلان در مناطق روستایی در اقتصاد غیررسمی فعالیت دارند، در حالی که این نسبت در مناطق شهری حدود ۵۰ درصد است. بخش کشاورزی با ۷۸ درصد بیشترین سهم اشتغال غیررسمی را دارد، در حالی که دو سوم اشتغال در صنعت و نیمی از اشتغال در خدمات نیز غیررسمی هستند.

ضعف نظارت دولتی و پیامدهای اقتصادی از آنجا که واحدهای غیررسمی در سامانههای دولتی ثبت نمیشوند، اطلاعات دقیق و شفافی از میزان و نحوه فعالیت آنها وجود ندارد. این موضوع منجر به عدم نظارت و کنترل موثر توسط نهادهای دولتی شده است.

صاص دادهاند.

اقتصاددانان بر این باورند که شرکتهای غیررسمی با عدم پرداخت مالیات و عدم رعایت مقررات پرهزینه، مزیت رقابتی ناعادلانه نسبت به شرکتهای رسمی کسب میکنند. این موضوع امکان شکلگیری شغل در بخش رسمی را تضعیف کرده و منجر به از دست رفتن فرصتهای شغلی با کیفیت میشود. دیدگاههای متضاد درباره اقتصاد غیررسمی مرکز پژوهشهای مجلس با استناد به دیدگاه هرناندو دسوتو، اقتصاددان معروف، دو نگاه متفاوت به این پدیده را تشریح کرده است.

دیدگاه اول، اقتصاد غیررسمی را گنجینهای از انرژی کارآفرینی میداند که با کاهش مقررات و تقویت حقوق مالکیت میتواند موتور رشد اقتصادی باشد.