تکنولوژی

تشخیص زودهنگام آلزایمر با بررسی شبکیه چشم؛ یافتههای جدید پژوهشی

تشخیص زودهنگام آلزایمر با بررسی شبکیه چشم؛ یافتههای جدید پژوهشی, بیماری آلزایمر به عنوان یک اختلال عصبی پیشرونده، به تدریج حافظه و توابع شناختی را هدف قرار میدهد. چالش اصلی در مدیریت این بیماری، عدم وجود یک تست تشخیصی واحد و ظاهر شدن علائم در مراحلی است که آسیبهای مغزی پیش از آن گسترده شدهاند. با این حال، یک تحقیق جدید افقهای امیدوارکنندهای برای شناسایی اولیه این بیماری گشوده است.

بررسی چهل و چهار ساله نمونههای انسانی تیم پژوهشی در طول ۱۴ سال، بافتهای شبکیه و مغز مربوط به ۸۶ اهداکننده را تحلیل کردند. این مطالعه سه گروه را با هم مقایسه نمود افراد با عملکرد مغزی طبیعی، کسانی که دچار اختلال شناختی خفیف (مرحله آغازین آلزایمر) بودند و بیماران با بیماری آلزایمر پیشرفته. تجمیع پروتئین سمی در شبکیه مشابه مغز مهمترین کشف این پژوهش، مشاهده تجمع پروتئین آمیلوئید بتا ۴۲ در سلولهای گانگلیونی شبکیه بود.

این پروتئین سمی که نقش محوری در پاتولوژی آلزایمر دارد، دقیقاً با الگوی انباشت در بافت مغزی همسو بود. این شباهت ساختاری، شبکیه را به یک پنجره مستقیم برای رصد تغییرات مغزی تبدیل میکند. اختلال در سیستم پاکسازی ایمنی تحلیلهای بیشتر نشان داد که در محوطه پلاکهای آمیلوئید، تعداد سلولهای آستروسیت و میکروگلیا افزایش یافته است.

نکته حیاتی این بود که فعالیت میکروگلیاها — که وظیفه دفع پروتئینهای سمی را بر عهده دارند — به میزان ۸۰ درصد کاهش یافته بود. این ناتوانی در پاکسازی، فرآیند التهاب و مرگ سلولی را در بافت شبکیه تسریع میکند. نشانههای هشداردهنده پیش از بروز علائم بالینی شاید قابل توجهترین نتیجه این باشد که تغییرات شبکیهای در افرادی مشاهده شد که هنوز علائم شناختی قابلتشخیصی نداشتند یا تنها نشانههای بسیار خفیفی از آن داشتند.

این یافته به طور قوی از این فرضیه پشتیبانی میکند که بررسی چشم میتواند به عنوان یک بیومارکر غیرتهاجمی و پیشبین برای آلزایمر عمل کند. همبستگی با نواحی حیاتی مغز دادههای حاصل نشان میدهد تغییرات شبکیه با آسیب در نواحی مغزی مسئول حافظه، ناوبری فضایی و درک زمان همبستگی مستقیم دارد. محققان معتقدند این الگوهای همبستگی میتواند پایهای برای طراحی تستهای تشخیصی جدید و استراتژیهای درمانی در مراحل اولیه فراهم آورد.

نتایج کامل این تحقیق در مجله معتبر آکتا نوروپاتولوژیکا منتشر شده است.