گاز گرفتن کوسهها: واکنش دفاعی در برابر تهدید انسان

گاز گرفتن کوسهها واکنش دفاعی در برابر تهدید انسان، نه حمله شکاری, تحقیقات جدید نشان میدهد که بخش قابل توجهی از موارد گاز گرفتن کوسهها، عکسالعملی دفاعی در برابر رفتارهای تهاجمی انسان است، نه حمله با انگیزه شکار یا بودن. دکتر اریک کلوآ، پژوهشگر دانشگاه پیاسال پاریس، تأکید میکند که در بسیاری از موارد، انسانها با حرکاتی مانند ماهیگیری با نیزه یا تلاش برای لمس کوسه، این حیوان را به حالت دفاعی وادار میکنند.

تفاوت گاز گرفتن دفاعی و شکاری برخلاف حملات شکاری که عمیق، هدفمند و با هدف تغذیه هستند، گاز گرفتنهای دفاعی معمولاً سطحی، غیرمرگبار و تکرارشونده هستند. این الگو شبیه به رفتار خرسها یا شترمرغها در روی خشکی است که هنگام تهدید، حملات هشداردهنده انجام میدهند.

آمارها حاکی از آن است که سالانه حدود ۱۰۰ مورد گاز گرفتن در سراسر جهان ثبت میشود که تنها ۱۰ درصد آنها منجر به فوت میشود؛ ریسک مرگ در تصادف با ماشین چمنزنی از خطر کوسه بیشتر است. شواهد از آبهای پلینزی فرانسه پژوهشگران دادههای ۶۰ ساله منطقه پلینزی فرانسه (۵.۵ میلیون کیلومتر مربع، پناهگاه ۳۰ گونه کوسه از سال ۲۰۰۶) را تحلیل کردند. بین ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۳، ۷۴ مورد ثبت شده که ۳ تا ۵ درصد آنها (۴ مورد) با احتمال بالا دفاعی بودهاند.

تحلیل بانک اطلاعاتی جهانی (نزدیک ۷ هزار مورد از ۱۸۶۳ تا کنون) نیز ۳۲۲ مورد را به عنوان گاز گرفتن تحریکشده (دفاعی) شناسایی کرد که با یافتههای پلینزی همخوانی دارد. غریزه بقا، نه انتقام دکتر کلوآ توضیح میدهد کوسهها از انسانها بسیار محتاطترند و در بیشتر موارد از ما میترسند. وقتی برای دفاع عکسالعمل نشان میدهند، ممکن است نیرویی بیش از حد لازم به کار بگیرند، درست مانند انسانها در حالت دفاع از خود.

این واکنش ریشه در غریزه بقا دارد، نه احساساتی مانند انتقام. راهکارهای پیشگیری و تغییر روایات برای امنیت، پژوهشگران توصیه میکنند از هر تماس فیزیکی یا حرکتی که کوسه میتواند تهدید بداند (حتی برای کمک به کوسه زخمی) خودداری کنید. شناخت رفتار گونهها — مانند کوسه خاکستری صخرهای که قلمرو خود را به شدت دفاع میکند — نیز حیاتی است.

رسانهها باید از برچسب حمله برای موارد دفاعی پرهیز کنند؛ این روایات سادهانگارانه نه تنها تصویر کوسهها را خراب میکند، بلکه تلاشهای حفاظت از آنها را نیز دشوارتر میسازد. درک دقیق انگیزههای رفتاری، کلید مدیریت پایدار و انسانیمحور حیات وحش است.