علت جدایی و طلاق افراد را کالبدشکافی نکنید_صبح سریع

گوهریسنا انزانی با اصرار بر این که بعد از جدایی و طلاق فرزند، والدین باید از خود بپرسند که چه چیزی برایشان مهم‌تر است؛ سلامت و اسایش فرزند یا سخن مردم؟ او گفت: ریشه تعداد بسیاری از هراس‌ها و نگرانی والدین، عکس العمل دیگران است، این در حالیست که اطرافیان چند روزی سخن بگویید و سپس فراموش می‌کنند. بهتر است والدین به فرزندشان بگویند: «سلامت روح و جسم تو برای ما مهم‌تر است» این مطلب، حس امنیت تشکیل می‌کند و علتمی‌شود فرزند بداند در بن‌بست تنها نیست و می‌تواند به خانواده پناه بیاورد. حتی در او گفت‌وگوهای روزمره، وقتی که بحثی از طلاق هم نقل نیست، بهتر است به فرزندان مطمعن دهند که خانه همیشه جای امنی برای آن‌ها است.

والدین اضطراب خود را مدیریت کنند

وی با گفتن این‌که والدین باید اضطراب خود را مدیریت کنند، او گفت: اضطراب‌ والدین صدمه‌های بسیاری به آنها داخل می‌کند و عکس العمل‌هایی همانند گریه شدید، ابراز ضعف یا انتقال حس گناه به فرزندشان نداشته باشند. بهتر است به فرزندشان بگویند «در هر شرایطی تو را دوست داریم و از تو حمایتمی‌کنیم».

این روانشناس اجتماعی با اشاره به رفتارهایی که حس ناکامی را درفرد جداشده تشدید می‌کند، او گفت: برخی والدین از روی دلسوزی یا ناخواسته رفتارهایی انجام خواهند داد که مخرب است؛ همانند بازجویی یا کالبدشکافی مداوم برای فهمیدن علت جدایی. بعضی اوقات نیز با سوال‌ها و مطلب‌های نهان در گفتار یا حرکت، این حس را منتقل می‌کنند که «تو نادرست کردی». سرزنش‌های نهان، حتی در قالب نصیحت‌هایی همانند «من به تو حرف های بودم» یا «اگر صبورتر بودی و می‌ساختی، بچه‌ات صدمه نمی‌دید» نیز صدمه‌زاست.

انزانی در ادامه گفت: فرد جدا شده به قدر کافی رنج دیده است، به این علت نباید با واژه‌هایی همانند «آبرو»، «سخن مردم» یا «قضاوت دیگران» سختی بیشتری بر او داخل کرد. این چنین نباید ترحم افراطی نشان داد؛ چون این نوع دلسوزی بعضی اوقات به فرد حس ناتوانی می‌دهد. نگاه‌های غمبار و جملاتی همانند «تو چه مقدار ضعیف شده‌ای» یا «اگر من بمیرم تو چه می‌کنی؟» نیز می‌تواند صدمه‌زا باشد. والدین نباید مشکلات روحی و جسمی خود را به‌صورت نمایشی در برابر فرزندشان نقل کنند.

انتقال سربار بودن والدین به فرزند

این روانشناس با گفتن این نوشته که والدین نباید حس سربار بودن را به فرزند القاء کنند، او گفت: این نوشته زیاد تر درمورد دختران صدق می‌کند که امکان پذیر زمان برگشت به خانه پدری این چنین حسی داشته باشند. بهتر است به آن‌ها حرف های شود: «در این خانه همیشه از روی عشق به روی تو باز است، نه از روی اجبار» این چنین باید از عکس العمل‌های افراطی و اضطراب پرهیز کرد؛ برای مثال نگویند «امکان پذیر سکته کنم»، «قلبم می‌گیرد» یا «سختی خون می‌گیرم». والدین باید روی سلامت روان خود نیز کار کنند و اجازه دهند فرزندشان احساساتش را گفتن و تخلیه کند. در صورت نیاز نیز از مشاوران پشتیبانی بگیرند و اگر از نظر مالی مشکلی وجود دارد، تا حد امکان پشتیبانی‌شان کنند.

حد و مرز گذاشتن برای کنجکاوی اطرافیان

وی با اصرار بر این‌که فرزند طلاق گرفته چطور از حرکت اطرافیان در امان باشد، او گفت: طبق معمولً جامعه و اطرافیان درمورد این نوشته کنجکاوی می‌کنند. در این چنین شرایطی والدین باید حد و مرز مشخصی تعیین کرده و بگویند «تصمیمی که فرزند ما گرفته محترم است و ما درمورد جزئیات آن با فردی سخن بگویید نمی‌کنیم».

وی درمورد مدیریت ناراحتی والدین از طلاق فرزندشان اظهار کرد: در این شرایط چند نوع صدمه روانی امکان پذیر رخ دهد؛ از جمله سوگ و فقدان، بحران هویت و افت عزت نفس. عکس العمل والدین زیاد مهم است و باید فضایی امن و بدون هراس تشکیل کنند تا رنج فرزندشان به رسمیت شناخته شود. ملزوم است پشتیبانی‌های عاطفی، اجتماعی و حتی محیطی اراعه شود؛ محیطی آرام که امکان فکر کردن و بازسازی روانی را فراهم کند. بعضی اوقات والدین باید همانند «باند فرودگاه» عمل کنند؛ بعضی اوقات سکوت کنند، یعنی بدون کالبدشکافی یا سوال‌های کنجکاوانه، فقط وجود حمایتی داشته باشند.

انزانی در ادامه گفت: سرزنش غیرمستقیم این است که طوری به فرزند نگاه کنند که گویی قربانی یکسری وقایع تلخ است در این چنین شرایطی ملزوم است مرزبندی‌ شفافی وجود داشته و والدین درد و دل‌های خود را با افراد مناسب و خارج از فضای رابطه با فرزند نقل کنند. نگه داری حریم خصوصی در این حالت زیاد پشتیبانی‌ می‌کند و والدین باید احساسات خود را مدیریت کنند. بعضی اوقات ماندن در یک رابطه سمی و صدمه‌زننده، ناکامی واقعی محسوب می‌شود به این علت شجاعت برای آخر دادن به مسیری ناسالم می‌تواند تصمیمی محترمانه و مسئولانه باشد. ابتدا باید خود والدین این نوشته را باور کنند و سپس آن را به فرزندشان منتقل کنند.

یادگیری حرکت جرات‌مندانه می‌خواهد

به حرف های انزانی برای یادگیری حرکت جرات‌مندانه بهتر است از کتاب‌ها، دوره‌های آموزشی، فایل‌ها، پادکست‌ها و مشاوران پشتیبانی بگیریم. این چنین می‌توان از «فرمول سپاس همراه با گفتن مرزها» منفعت گیری کرد. برای مثال بگویند «مامان، بابا، می‌دانم که دلواپس من و تنهایی من هستید و قدردان وجود شما هستم اما ترجیح می‌دهم درمورد این نوشته خودم تصمیم بگیرم و بعضی اوقات هم در رابطه برخی مسائل سخن بگویید نکنم. اگر جایی به بن‌بست برسم حتما از شما پشتیبانی می‌گیرم.» منفعت گیری از این چنین تکنیکی می‌تواند سودمند باشد. این چنین بهتر است همه جزئیات زندگی گفتن نشود؛ چون والدین نسبت به فرزند حساس می باشند. در این چنین شرایطی پشتیبانی گرفتن از مشاور یا درمانگر گزینه مناسب‌تری است. کتاب‌هایی که درمورد جدایی نوشته شده‌اند نیز می‌توانند سودمند باشند.

این روانشناس اجتماعی اضافه کرد: در مسائل حقوقی بهتر است به جای تکیه بر والدین از یک وکیل پشتیبانی گرفته شود، چون بعضی اوقات والدین اطلاعات کافی ندارند. در امور روزمره نیز فرد بهتر است تا حد امکان جدا گانه عمل کند؛ همانند شستن لباس‌ها، آشپزی یا بیدار شدن صبحگاهی. ترجیحا بهتر است فرد شاغل باشد و استقلال مالی خود را نگه داری کند. در روبه رو، والدین نیز اگر در جایی درست عمل کردند و نصیحت یا حمایتی سازنده داشتند، بهتر است بازخورد مثبت دریافت کنند؛ برای مثال حرف های شود:«ممنون که به سخن‌هایم گوش دادید» او گفت‌وگوهای صریح اما صمیمانه و بدون خشم می‌تواند به تشکیل مرزهای سالم با والدین پشتیبانی کند.

او همین طور گفت: اگر فرد اتاق شخصی دارد، بهتر است حریم آن نگه داری شود. در روبه رو، بهتر است والدین نیز به استقلال جریحه دار شده فرزند احترام گذاشته و از سوال هایی همانند «کجا می‌روی؟»، «با چه فردی سخن بگویید می‌کنی؟» یا «چه مقدار گوشی دستت است» پرهیز کنند. این چنین نباید به‌صورت ۲۴ ساعته مواظب فرزند باشند. والدین باید فضایی فراهم کنند تا فرزندشان بتواند این دوره سوگ و بازسازی روانی خود را طی کند و به زندگی خود سبک جدیدی دهد.

بزرگترین درس تاب‌آوری

این روانشناس اجتماعی اظهار کرد: والدین ماموریت ندارند فرزندشان را از همه دردها محافظت کنند اما ماموریت دارند سپس از یک طوفان به او بگویند «ما کنارت هستیم»، «ناراحتی ات را مدیریت می کنیم» و بزرگترین درس تاب آوری است یعنی هم والدین هم فرزند باید این تاب آوری را در کنار یکدیگر افزایش دهند.

والدین نقش لنگرگاه امن

انزانی در آخر و در جمع‌بندی اظهار کرد: فرد بعد از طلاق با نوعی سوگ پیوند مواجه می‌شود امکان دارد حس ناکامی، اضطراب نسبت به آینده، خشم، افسردگی و حتی سختی ناشی از برچسب‌های اجتماعی را توانایی کند. در این شرایط والدین باید نقش یک لنگرگاه امن را برای فرزند خود ایفا کنند؛ به سخن‌های او گوش دهند، از نظر عاطفی و در صورت نیاز از نظر تدارکاتی حمایتکنند.

او همین طور گفت: عکس العمل درست این است که والدین همدلی و همراهی نشان دهند، ترحم نداشته باشند، اسایش خود و فرزندشان را نگه داری کنند، هراس از نهان کاری فرزند نداشته باشند، چون بعضی اوقات امکان پذیر او ترجیح دهد برخی مسائل را نقل نکند. رفتارهایی همانند سرزنش‌های مداوم، قیاس کردن می‌تواند حس ناکامی و سرخوردگی را در فرد افزایش دهد. والدین باید بین حمایتاز فرزند و دخالت در زندگی او اعتدال برقرار کنند و مرزهای سالم در روابط نگه داری شود. پشتیبانی‌های مالی و عاطفی می‌تواند سودمند باشد، اما نباید به وابستگی منجر شود. در عین حال، والدین باید احساسات و ناراحتی‌های خود را مدیریت کرده و حقیقت شرایط را بپذیرند و در صورت نیاز از مشاوران متخصص و حتی وکیل پشتیبانی بگیرند.