سلامتی

آیا هیپنوتیزم میتواند در کاهش وزن موثر باشد

آیا هیپنوتیزم میتواند در کاهش وزن موثر باشد؟ بررسی روشهای علمی, با افزایش شیوع چاقی در سطح جهان و دشواریهایی که بسیاری از افراد در دستیابی به اهداف کاهش وزن با روشهای سنتی با آن روبرو هستند، تمایل به استفاده از راهکارهای غیرمتعارف و مبتنی بر روانشناسی به شدت افزایش یافته است. یکی از این روشها که در سالهای اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده، هیپنوتراپی یا هیپنوتیزم درمانی است.

مکانیزم عملکرد هیپنوتیزم در کنترل وزن هیپنوتیزم روشی است که در آن فرد وارد حالت عمیقی از اسایش روانی میشود و از محیط پیرامون جدا شده، بر روی تجارب درونی، احساسات و تخیل تمرکز میکند. در این حالت، ذهن فرد پذیرای پیشنهادات مثبت درمانگر برای اصلاح الگوهای فکری و رفتاری در سطح ناخودآگاه میشود.

شواهد علمی و نتایج مطالعات بالینی مطالعهای منتشر شده در سال ۲۰۲۲ در مجله طب جانشین و مکمل نشان داد که هیپنوتیزم میتواند منجر به کاهش وزن و تغییرات معنادار در سطح هورمون لپتین (هرمونی که اشتها را با ارسال سیگنال به مغز کنترل میکند) شود.

در یک آزمایش بالینی تصادفی دیگر در سال ۲۰۱۸ که در مجله اوبیسیتی منتشر شد، شرکتکنندگانی که از خود-هیپنوتیزم استفاده میکردند، به طور میانگین ۹.۶ کیلوگرم وزن کم کردند، در حالی که گروه شاهد تنها ۵.۶ کیلوگرم کاهش وزن داشت.

تغییر سبک زندگی به جای رژیمهای سختگیرانه سوزان هپبورن، متخصص معروف کاهش وزن و هیپنوتراپیست، معتقد است که این روش بر پایه تجویز رژیم غذایی سختگیرانه استوار نیست، بلکه بر تغییر نگرش فرد، افزایش اعتماد به نفس و آموزش اعتدال در مصرف غذا تمرکز دارد. او از مراجعان میخواهد تا تصویر ایدهآل بدن خود را روزانه تجسم کنند تا دستیابی به آن محققتر به نظر برسد.

هپبورن ادعا میکند که این روش میتواند در سه جلسه اول از کاهش ۶ تا ۸ کیلوگرمی وزن پشتیبانی کند و روند ادامه یابد. پایداری نتایج در درازمدت یکی از چالشهای اصلی برنامههای کاهش وزن، عدم پایداری نتایج در طولانیمدت است.

یک مطالعه کلاسیک در سال ۱۹۸۵ در مجله روانشناسی بالینی روی ۱۰۹ نفر انجام شد. هر دو گروه (با و بدون هیپنوتیزم) در پایان برنامه ۹ هفتهای کاهش وزن قابل توجهی داشتند، اما در پیگیریهای پس از ۲ سال و ۸ ماه، تنها گروه هیپنوتیزم روند کاهش وزن را حفظ کرده بود. نقش مکمل و ضرورت ترکیب با سبک زندگی سالم هیچ مدرک علمی تایید شدهای وجود ندارد که هیپنوتیزم را به عنوان یک درمان مستقل و جادویی برای چاقی معرفی کند.

کتابخانه ملی پزشکی ایالات متحده در سال ۲۰۰۹ این روش را یکی از سه درمان مکمل مبتنی بر براهین برای چاقی معرفی کرد که باید در کنار محدودیت کالری و فعالیت بدنی به کار رود. جسیکا بوستون، هیپنوتراپیست، نیز تأکید میکند که هدف اصلی، بازبرنامهریزی الگوهای فکری در رابطه با سلامت و تثبیت عادات رفتاری جدید است. آیا هیپنوتیزم ایمن است؟

برخلاف افسانههای رایج، هیپنوتیزم درمانی به معنای از دست دادن کنترل یا انجام کارهای برخلاف میل فرد نیست، بلکه فرایندی برای بازیابی کنترل درونی است. اگر تحت نظارت متخصصین مجرب انجام شود، در اکثر موارد ایمن تلقی میشود. با این حال، پاسخدهی به هیپنوتیزم در افراد متفاوت است؛ مطالعات نشان میدهد قابلیت تأثیرپذیری پس از چهل سالگی افزایش مییابد و زنان به طور کلی پاسخگویتر هستند.

موانع استفاده و توصیههای مهم قبل از آغاز درمان، مشورت با پزشک ضروری است. این روش برای افرادی با سابقه روانپریشی، توهم، اختلال شخصیت خاص، اختلال خوردن یا بیماریهای حاد مانند سرطان مناسب نیست و ممکن است مانع انجام درمان شود. بنابراین، هیپنوتیزم میتواند به عنوان یک ابزار انگیزشی قدرتمند و مکمل در مسیر کاهش وزن عمل کند، نه جایگزینی برای اصول پایه تغذیه و ورزش.