>> احیای گرگ وحشت پس از ۱۲ هزار سال؛ اولین موفقیت جهانی در بازگرداندن گونه منقرض >> در پیشرفتی بیسابقه در علم ژنتیک

>> احیای گرگ وحشت پس از ۱۲ هزار سال؛ اولین موفقیت جهانی در بازگرداندن گونه منقرض >> در پیشرفتی بیسابقه در علم ژنتیک، محققان موفق شدند گونهای که هزاران سال پیش از روی زمین ناپدید شده، مجدداً به حیات بازگردانند. این دستاورد که توسط یک شرکت بیوتکنولوژی پیشرو انجام شده، نخستین نمونه رسمی احیای یک گونه جانوری منقرض در تاریخ بشر محسوب میشود و امیدهای نوینی برای حفاظت از تنوع زیستی فراهم آورده است.

بازگشت گرگ وحشت به طبیعت گرگ وحشت با نام علمی، یکی از پرخاشگرهای نمادین دوره یخبندان بود که در قاره آمریکا زندگی میکرد. این گونه به دلیل ناپدید شدن طعمههای اصلی خود، حدود ۱۲ هزار سال پیش منقرض گردید. اکنون، با تلاشهای دانشمندان شرکت کولوسال بایوساینسز، سه توله سالم از این گرگهای کهنسال متولد شدهاند.

تولههای متولد شده با نامهای رومولوس، رِموس و کالیسی — الهامگرفته از سریال معروف بازی تاج و تخت — در یک منطقه حفاظتشده طبیعی با مساحت بیش از ۸۰۰ هکتار در ایالات متحده تحت نظر دقیق نگهداری میشوند. این گرگها نسبت به گرگهای خاکستری معمول، حدود ۲۵ درصد بزرگتر هستند و ویژگیهایی چون جمجمه پهنتر، پوست ضخیمتر و آرواره قویتر دارند.

فرآیند علمی احیای ژنوم کهن تیم پژوهشی با استخراج دیانا (DNA) از دو فسیل کهن، ژنوم کامل گرگ وحشت را بازسازی کرد. نمونههای مورد استفاده شامل یک دندانه ۱۳ هزار ساله از اوهایو و یک استخوان گوش داخلی ۷۲ هزار ساله از آیداهو بود. توالییابی پیشرفته باعث شد پوشش ژنومی به دست آمده، ۵۰۰ برابر کاملتر از دادههای قبلی باشد.

بن لم، مدیرعامل شرکت، توضیح داد ما دیانای یک دندانه ۱۳ هزار ساله و یک جمجمه ۷۲ هزار ساله را استخراج کردیم و در تولد تولههای سالم گرگ وحشت موفق شدیم. مراحل کلیدی این فرآیند شامل موارد زیر بود استخراج و توالییابی دیانای از فسیلهای کهن شناسایی ۱۵ ویژگی ژنتیکی منحصر به فرد گرگ وحشت ویرایش ژنوم سلولهای بنیادی گرگ خاکستری (نزدیکترین گونه زنده) با تکنولوژی CRISPR انتقال هسته سلول سوماتیک ویرایششده به تخمکهای اهداکننده انتقال جنینهای حاصل به رحم مادران جانشین برای تکمیل رشد جنینی نتیجه این تلاشها، متولد شدن سه توله سالم در اکتبر ۲۰۲۴ بود که نشاندهنده موفقیت کامل این روش نوین است.

امید نوین برای گونههای در معرض انقراض دکتر کریستوفر میسون، مشاور علمی پروژه، این دستاورد را آغاز یک عصر جدید در حفاظت زیستی توصیف کرد. او تأکید کرد که تکنولوژیهای توسعهیافته در این پروژه، میتوانند ابزاری قدرتمند برای نجات گونههایی باشند که در آستانه انقراض قرار دارند. این روش نه تنها امکان بازگرداندن گونههای منقرض را فراهم میکند، بلکه میتواند در تقویت تنوع ژنتیکی جمعیتهای موجودِ در خطر نیز موثر باشد.

قدم بعدی احیای ماموت پشمالو شرکت کولوسال بایوساینسز، که اخیراً سرمایهگذاری ۲۰۰ میلیونی جدید جذب کرده و ارزشگذاری ۱۰.۲ میلیارد دلاری دارد، هدف اصلی خود را احیای ماموت پشمالو قرار داده است. پیش از این، محققان این شرکت در ساخت موش پشمالو با ویرایش ژنوم موشهای معمولی با ژنهای ماموت، موفقیتآمیز عمل کرده بودند. بن لم اعلام کرد که برنامهریزیها برای تولد اولین ماموت احیا شده در سال ۲۰۲۸ در حال پیشرفت است.

تیم تحقیقاتی در حال حاضر ژنوم ماموت را به طور کامل توالییابی کرده و سلولهای بنیادی فیل آسیایی — که ۹۵ درصد ژنهای خود را با ماموت مشترک دارد — را با قابلیت تفاضل به بافتهای مختلف تولید کرده است. مرحله نهایی، انتقال ژنهای کلیدی ماموت (کنترلکننده پوست ضخیم، پوشش مو و چربی زیرپوستی) به دیانای فیل آسیایی با استفاده از تکنولوژی CRISPR است.

مدیرعامل شرکت این فرآیند را شبیه به پارک ژوراسیک معکوس توصیف میکند، با تفاوت اینکه در اینجا علم در حال بازسازی ژنهای گمشده است، نه جایگزینی بخشهای ناقص. این پیشرفتها میتواند پارادایم حفاظت از حیات وحش را در العقود آینده به طور بنیادین تغییر دهد. >>