شناسایی و درمان رفتار لجبازی در همسر: راهکارهای برقراری ارتباط سالم
شناسایی و درمان رفتار لجبازی در همسر راهکارهای برقراری ارتباط سالم, شناسایی ویژگیهای افراد لجباز، گام اول برای درک بهتر خود و شریک زندگی و مدیریت چالشهای رابطه است. در این مطلب به تفصیل به نشانهها، ریشههای روانی و راهکارهای عملی برای کنار آمدن با همسر لجباز پرداخته شده است.
نشانههای بارز لجباز بودن در رفتار روزمره فقدان انعطافپذیری در برنامهریزی افراد لجباز برنامههای ثابتی برای روزمره خود دارند و هرگونه تغییر ناگهانی یا ورود برنامه جدید، باعث اضطراب و عصبانیت شدید در آنها میشود.
باور مداوم به صحت نظر خود این افراد در تمام مکالمات و مناظرات، حتی با ارشدین، قانعاند که حق با آنهاست. پذیرش اشتباه و توانایی همدلی و درک دیدگاه طرف مقابل در آنها بسیار ضعیف است که مانع برقراری ارتباط موثر میشود. نیاز به کنترل کامل در رابطه عاطفی در روابط دوستانه یا زناشویی، فرد لجباز میخواهد از تمام جزئیات آگاه باشد و کنترل شرایط را در دست داشته باشد.
چک را با معیارهای سختگیرانه خود میسنجدند.
در انتخاب شریک زندگی نیز، کوچکترین نکته ناپسند شده میتواند باعث رد فوری طرف مقابل شود که این امر تداوم روابط پایدار را دشوار میسازد. استفاده مکرر از کلمه نه و ترس از تغییر پاسخ منفی به پیشنهادهای جدید، ترس از خروج از منطقه راحت و مقاومت در برابر تحولات زندگی از ویژگیهای بارز آنهاست.
انتظارات ایدهآل و غیرواقعبینانه از آینده این افراد تصور میکنند آینده باید دقیقاً مطابق تصورات ذهنیشان رقم بخورد. هرگونه انحراف از این سناریو، باعث سرخوردگی و افسردگی شدید میشود زیرا انتظاراتشان از واقعیت دور است. قضاوت سریع و سطحی با اطمینان بیش از حد به دیدگاههای خود، افراد و وقایع را به سرعت و بدون بررسی کامل قضاوت میکنند و به برداشتهای اولیه خود چسبیدهاند.
عدم در دسترس بودن عاطفی این افراد مرزهای سختگیری با دیگران برقرار میکنند و حتی به نزدیکان نیز اجازه نمیدهند از حد خاصی صمیمیتر شوند. اعتماد کردن به دیگران برایشان دشوار است. محاسبهگرانه بودن و عدم تحمل کارهای بیمنفعت زمان برای آنها بسیار باارزش است و فعالیتی که سود مادی یا موقعی مستقیم نداشته باشد، اتلاف وقت محسوب میشود. آنها فرصتهای یادگیری مهارت جدید را نیز از منظر منفعتمحورانه ارزیابی میکنند.
ریشهها و دلایل شکلگیری لجبازی تقویت رفتار در دوران کودکی وقتی کودک با لجبازی و اصرار (مانند گریه یا قهر) خواستههای خود را از والدین بدست میآورد، این رفتار به عنوان یک استراتژی موثر در او تثبیت میشود. کودک یاد میگیرد که با پافشاری میتواند هرچه میخواهد را بگیرد. پافشاری بر باورها و انکار دیدگاه دیگران افراد لجباز باورهایشان را حقیقت مطلق میدانند و هر مخالفتی را حمله به شخصیت خود تلقی میکنند.
این امر باعث میشود از شنیدن نظرات مخالف خودداری کرده و از افراد مخالف فاصله بگیرند. تخلیه خشم و خصومتهای نهفته گذشته برخی از این افراد در گذشته تجربیات دردناک یا رفتارهای بد دیگران را تجربه کردهاند. لجبازی در حال حاضر، مکانیزمی دفاعی برای تخلیه خشمهای درونی و جلوگیری از آسیبپذیری مجدد است.
راهکارهای درمان و مدیریت لجبازی در زندگی مشترک گوش دادن فعال و بدون پیشداوری مهم نیست با حرف طرف مقابل موافق هستید یا خیر؛ شنیدن با دقت باعث میشود اطلاعات جدیدی کسب کنید و شانس رسیدن به توافق افزایش یابد. برقراری تماس چشمی، عدم قطع کردن سخنان و جایگذاری خود در جایگاه طرف مقابل، کیفیت ارتباط را ارتقا میدهد. پذیرش اینکه حق همیشه با من نیست فراموش کردن حقبهجانبی و پذیرش محدودیت دانش خود، پیشنیاز رشد است.
به خود یادآوری کنید که ممکن است نظرات شما هم گاهی نادرست باشد و هر روز میتوان از دیگران چیزی نوآموز شد. بازسازی اعتماد به نزدیکان بدبینی کلی نسبت به همه افراد نادرست است. اگرچه افراد سمی وجود دارند اما بسیاری بیگناهند. به جای دوری کامل، میتوانید مسئولیتهای متناسب با توانایی هر فرد را به او بسپارید. تأخیر در انجام یک کار، لزوماً نشانه عدم اعتمادپذیری نیست.
اجتناب از قضاوتهای عجولانه ما از شرایط کامل زندگی دیگران بیخبریم. هرگاه قضاوتی به ذهنتان خطور کرد، به خود بگویید که فرد مقابل را به طور کامل نمیشناسید. قضاوتهای شما بر پایه تجربیات شماست، نه واقعیت او. جایگزین قضاوت، شنیدن و درک است. کاوش در ریشههای لجبازی همسر با بررسی گذشته و دوران کودکی شریک زندگی، به درک علل عمیق رفتار او برسید.
از تحریک لجبازی او خودداری کنید و در برابر آن لجبازی نکنید، چرا که این کار اختلافات را تشدید میکند. انتخاب زمان مناسب برای گفتگو مکالمه در لحظه خشم و عصبانیت، نتیجه معکوس دارد و مقاومت طرف مقابل را افزایش میدهد. منتظر بمانید تا هر دو طرف آرام شوند و سپس با دعوت به گفتگو، نظرات خود را بیان کنید. احترام متبادل و پرهیز از تهمت هرگز در ارتباط با فرد لجباز از بیاحترامی، توهین یا انگشت اتهام استفاده نکنید.
جملاتی که با تو آغاز میشوند و مقصرنمایی میکنند (مانند تو این کار را کردی)، دیوارههای دفاعی را بالاتر میبرند. استفاده از ساختار جمله من به جای مقصرنمایی، احساسات و نیازهای خود را با فرمول من + احساس + رفتار خاص بیان کنید. برای مثال به جای تو گوش نمیدهی، بگویید من ناراحت میشوم وقتی به سخنم گوش داده نمیشود.
به نظرم بهتر است هر دو به سخنان یکدیگر توجه کنیم تا بهتر یکدیگر را درک کنیم. این روش دفاعی کردن طرف مقابل را کاهش داده و مسیر تفاهم را باز میکند.