پروتئین : عامل ناشناختهای که میتواند کلید حل معما آلزایمر باشد

پروتئین عامل ناشناختهای که میتواند کلید حل معما آلزایمر باشد, تحقیقات جدید دانشمندان بیمارستان بریغهام و وومن منجر به شناسایی پروتئین جدیدی شده است که میتواند در بروز و پیشرفت بیماری آلزایمر نقش مهمی ایفا کند. این کشف میتواند مسیر درک مکانیسمهای این بیماری را تغییر دهد.

فراتر از دو عامل کلاسیک آمیلوئید و تاو دههها است تمرکز تحقیقات بر روی دو پروتئین سمی آمیلوئید بتا (A) و تاو متمرکز بوده که با تجمع در مغز، باعث تخریب نورونها میشوند. با این حال، محققان متوجه شدهاند که در برخی بیماران، شدت علائم با میزان این دو پروتئین همخوانی ندارد. این ناهمسانی نشاندهنده وجود عوامل ناشناس دیگری است که در فرآیند بیماریزایی دخالت میکنند.

روش تحقیق و یافتن پروتئین تیم پژوهشی برای یافتن این عوامل گمشده، عصارههای مغزی را از سه گروه داوطلب استخراج و بر روی نورونهای کشتشده در آزمایشگاه آزمایش کردند. این گروهها شامل افراد مبتلا به آلزایمر، افرادی با سطح بالا از A و تاو که اما دچار بیماری نشده بودند، و افراد سالم کاملاً بودند. تحلیل نتایج به پروتئینی به نام گانگلیوزید فعالکننده یا اشاره کرد.

مکانیسم سمیت بر سلولهای عصبی مطالعات نشان داد که توانایی کاهش فعالیت نورونها را دارد و مستقیماً به نئوریتها — شاخههای ریز مسئول ارتباط بین سلولهای عصبی — آسیب میزند. این آسیب میتواند در آغاز بیماری، تشدید پیشرفت آن، یا هر دو نقش داشته باشد. شناسایی این مکانیسم، درک جدیدی از نحوه تخریب تدریجی بافت مغزی فراهم میکند.

رابطه شگفتانگیز با بیماری تای-ساکس نکته قابل توجه این است که پیش از این در بیماری ذخیرهای لیزوزومی به نام تای-ساکس نقش داشت. تشابه بین آلزایمر و تای-ساکس در تخریب نورونها، راهی جدید برای درک ریشههای مشترک بیماریهای نورودژنراتیو (عصبی-تکاملی) باز کرده است. امیدهای نوین برای درمان و پیشگیری شناسایی به عنوان یک بازیگر بالقوه در صحنه آلزایمر، افقهای تازهای برای توسعه درمانهای هدفمند و استراتژیهای پیشگیری میگشاید.

دانشمندان امیدوارند با بررسی عمیقتر عملکرد این پروتئین، بتوانند به راهکارهای درمانی موثرتر برسدند.