
پیشرفت نجاتبخش: نقطه ضعف ذاتی باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک شناسایی شد
این کشف در یک زمان حیاتی محقق شده است. برآوردهای فعلی تصویری نگرانکننده را نشان میدهند. عفونتهای مقاوم به دارو در حال حاضر سالانه جان بیش از یک میلیون نفر را میگیرند و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰ تعداد مرگومیرها تقریبا دو برابر شده و به دو میلیون نفر در سال برسد.
به نقل از اساف، با اینحال گروهی از محققان به رهبری دانشگاه کالیفرنیا-سن دیگو راهی نوین برای مقابله با این بحران بدون تکیه بر آنتیبیوتیکهای سنتی آشکار کردهاند. تحقیقات آنها که در مجله ساینس ادوانسز منتشر شده، نشان میدهد باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک یک ضعف ذاتی دارند که میتواند توضیح دهد چرا این ابر میکروبهای به ظاهر غیرقابل توقف به طور کامل بر ما غلبه نکردهاند.
پروفسور گورول سوئل از دپارتمان زیستشناسی مولکولی دانشگاه کالیفرنیا سن دیگو میگوید ما یک پاشنه آشیل در باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک کشف کردهایم. ما میتوانیم از آن برای سرکوب شکلگیری مقاومت آنتیبیوتیکی بدون مصرف دارو یا مواد شیمیایی مضر بهره ببریم.
این گروه یک باکتری رایج به نام باسیلوس سوبتیلیس را مورد مطالعه قرار داد و بر این نکته تمرکز کرد که چرا سوچهای مقاوم به آنتیبیوتیک همیشه بر همتایان غیرمقاوم خود غلبه نمیکنند. آنچه آنها آشکار کردند شگفتانگیز بود. همان جهشهایی که باکتریها را در برابر آنتیبیوتیکها مقاوم میسازد، ضعفی غیرمنتظرهای نیز ایجاد میکند.
به یک مسابقه طنابکشی در داخل سلول باکتری فکر کنید. محققان کشف کردند که در باکتریهای مقاوم، اجزای سلولی ضروری به نام ریبوزوم که از ساخت پروتئینها پشتیبانی میکنند، به طور غیرعادی برای دریافت منیزیم که یک ماده معدنی حیاتی است، طمع میکنند. این موضوع باعث رقابت داخلی با مولکولهای آدنوزین تریفسفات میشود که برای کارکرد خود نیز به منیزیم نیاز دارند. این وضعیت مشابه دو کارگر حیاتی است که بر سر منابع محدود با هم درگیری میکنند و در نهایت باعث میشود باکتریهای مقاوم در رشد و گسترش کمتر کارآمد باشند.
این یافته شوقانگیز است زیرا راه جدیدی را برای مبارزه با باکتریهای مقاوم بدون بهرهگیری از آنتیبیوتیکهای سنتی گشوده است. دانشمندان ممکن است بتوانند با دستکاری سطوح منیزیم در محیطهای باکتریایی، این نقطه ضعف را هدف قرار دهند و به طور بالقوه گونههای مقاوم را متوقف کنند و در عین حال به باکتریهای مفید صدمه نزنند.
این کشف بخشی از تلاشی گستردهتر برای یافتن جایگزینهای غیر دارویی برای مبارزه با عفونتهای باکتریایی است. در یک مطالعه جداگانه که در ماه اکتبر گذشته منتشر شد، سوئل و همکارانش یک دستگاه بیوالکترونیکی ساختند که از فعالیت الکتریکی باکتری برای مبارزه با عفونتها بهره میبرد و اثرات مضر عفونت رایج بیمارستانی را کاهش میدهد.
سوئل میگوید آنتیبیوتیکهای مؤثر ما در حال تمام شدن است و استفاده بیرویه از آنها در طول دههها باعث گسترش مقاومت آنتیبیوتیکها در سراسر جهان، از قطب شمال گرفته تا اقیانوسها و آبهای زیرزمینی شده است. جایگزینهای غیر دارویی برای درمان عفونتهای باکتریایی مورد نیاز است و دو مطالعه اخیر ما نشان میدهد که چگونه میتوانیم به کنترل غیر دارویی بر باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک دست یابیم.
این پیشرفت امید را به یکی از مهمترین چالشهای پزشکی مدرن بازمیگرداند. با درک و بهرهبرداری از این آسیبپذیریهای طبیعی، محققان ممکن است راهی نوین برای تحول راهکارهای مبارزه با مقاومت آنتیبیوتیکی آشکار کرده باشند که بدون افزودن آنتیبیوتیکهای بیشتر به محیط از پیش اشباع شده ما انجام میشود.