نقد سیستم ردهبندی سنی فیلمهای ایران؛ چرا کمدیهای جنسیمحور آزادتر اکران میشوند

نقد سیستم ردهبندی سنی فیلمهای ایران؛ چرا کمدیهای جنسیمحور آزادتر اکران میشوند؟, در ۲۰ مهر ۱۳۹۸، دیوان عدل اداری دستورالعمل ردهبندی سنی فیلمهای سینمایی را باطل اعلام کرد. ادله دادستانی کل بر این مبنا بود که این شیوهنامه در عمل مروج خشونت و بیاخلاقی است و امکان ساخت فیلمی برای اکران عمومی را که تا به حال محقق نشده، حتی برای گروههای سنی ۱۵ سال به بالا نیز از بین برده است.

موقف سازمان سینمایی در برابر ابطال دستورالعمل سید محمد مهدی طباطبایینژاد، معاون ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی، با بیان اینکه در متن ردهبندی سنی سوءبرداشتهایی رخ داده، تأکید کرد ردهبندی سنی با مقصد فرهنگسازی و بهداشت روانی کودکان و نوجوانان با قاطعیت دنبال میشود. در پیشنویس آییننامه نیز آمده که پیشگیری از هرگونه صدمه به جوانان بر پایه موازین تربیتی و اخلاقی، الزام صنعت سینما شناخته میشود.

معیارهای کارشناسی و واقعیت اجرا کارشناسان برای ردهبندی آثار به عواملی چون شدت خشونت، الفاظ نامناسب، موضوعات بزرگسالانه و صحنههای ترسناک دقت میکنند.

نگرانی والدین از محتوای کمدیهای بیمحتوا بسیاری از والدین معتقدند فیلمهایی که به نام کمدی ساخته میشوند، بیش از حد با شوخیهای جنسی، فحش و الفاظ رکیک همراه هستند. برخی کلمات بیمعنی کنجکاوی کودکان را برانگیخته و داستانهای این فیلمها فاقد هر آموزشی است، اما به دلیل خندهدار بودن، کودکان تماشا میکنند و در صورت ممانعت والدین، از فضای مجازی دانلود میکنند.

ترویج سیگار کشیدن، بیاحترامی به والدین و رقصهای نامناسب از دیگر مواردی است که در این آثار دیده میشود.د.

بیکاری نهادهای آموزشی و شکاف قانونی نگرانی والدین تشدید میشود وقتی نهادهای آموزشی در یکی از مهمترین سرگرمیهای کودکان قادر به مداخله نیستند. در تعداد زیادی فیلم، سطح خشونت بالا است، از بازیگران کودک سوءاستفاده میشود و علیرغم ردهبندی سنی، مخاطبان کمسنی در خانه و سینما تماشا میکنند، بدون اینکه نهاد فرهنگیای نقدی بر تأثیرگذاری آن داشته باشد.

مقایسه با سیستمهای بینالمللی MPAA و BBFC سیستم MPAA در آمریکا انجمن فیلمهای سینمایی آمریکا (MPAA) یکی از شناختهشدهترین سیستمها را مدیریت میکند G (همه سنین)، PG (نیاز به نظارت والدین)، (بالای ۱۳ سال)، R (بالای ۱۷ سال با همراهی والدین) و (فقط بزرگسالان). برای سریالها نیز سیستم جداگانه تا وجود دارد.

سیستم BBFC در بریتانیا هیئت ردهبندی فیلم بریتانیا (BBFC) شامل دستهبندیهای U (همه)، PG (راهنمایی والدین)، 12A/12، 15 و 18 سال است. سازماندهی ردهبندی سنی در ایران در ایران، ردهبندی تحت نظارت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و صداوسیما با برچسبهای +۳، +۷، +۱۲، +۱۵ و +۱۸ انجام میشود. آییننامه درجهبندی با الگوبرداری از MPAA، BBFC و سازمانهای اروپایی تدوین شده.

شورای درجهبندی سنی فیلم، بخشی از سازمان سینمایی است که پس از صدور پروانه نمایش، بر پایه رایگیری اعضا درجهبندی را تعیین میکند. نکته غفلتشده ترویج سبک زندگی نادرست در نمایش خانگی ما نه تنها در فیلمهای کودک و نوجوان، بلکه در مهمترین نگرانی امروز یعنی ترویج کمدیهای فاقد وجهه آموزشی و سبکهای زندگی صدمهزای در نمایش خانگی غافل بودهایم که ذهنیت نسل آینده را شکل میدهد.

نسل جوان اگرچه از طریق فضای مجازی به تولیدات خارجی دسترسی دارد، اما در سینما و تلویزیون داخلی ناچار به پذیرن رژیم غذایی محتوایی نادرست است. محتوای مورد بررسی برای ردهبندی معیارهای رسمی شامل موارد زیر است حرکت خطرناک تقلید کودکان از رفتارهای خطرناک، سلاحهای پرزرقو برق، ترویج رفتارهای غیرقانونی. تبعیض نژادپرستی، تبعیض جنسی، ترویج همجنسگرایی. مواد مخدر زرقو برق مصرف، صحنههای دقیق مصرف. زبان الفاظ توهینآمیز.

برهنگی و روابط جنسی صحنههای ماهیت جنسی، عادیسازی رابطه جنسی، کنایهها، خشونت و تهدید جنسی. تهدید وحشت تصاویر ترسناک، موسیقی و رئالیسم غمگینکننده. خشونت خشونت واقعبینانه، عادیسازی و جذابسازی خشونت. سلیقه امروز مدیران در حال شکل دادن ذهنیت نسل جوان است؛ نسلی که آگاهتر عمل میکند اما در آثار داخلی با محتوای نادرست مواجه است.