
جبههگیری صداوسیما بر سر حق پخش مسابقات ورزشی؛ انحصار تلویزیون دولتی در مقابل تقاضای شبکههای خصوصی
مسئله حق پخش مسابقات ورزشی، بهویژه فوتبال، بار دیگر به عنوان یکی از چالشهای اصلی میان صداوسیما و فدراسیونهای ورزشی به سطح آمده است. اگرچه در ماههای اخیر تغییری در مواضع رسمی رخ نداده، اما اخبار غیررسمی از تدوین طرحی برای حل این اختلاف حکایت دارد؛ طرحی که نه تنها تازه نیست، بلکه انتظار نمیرود درد تیمهای ورزشی را دوا کند یا تلویزیون از مواضع خود عدول نماید.
موقف صداوسیما دولت باید بپردازد
سازمان صداوسیما که سالانه با افشای بودجه خود مورد نقد قرار میگیرد، اعلام کرده حاضر نیست از درآمدهای خود پولی به ورزش اختصاص دهد. استدلال این نهاد بر این است که دولت باید در ردیف بودجه، مبالغ حق پخش را به صداوسیما واریز کند تا سپس به فدراسیونها و تیمها پرداخت شود. صداوسیما حتی از تخصیص بخشی از درآمدهای تبلیغاتی زمان پخش مسابقات نیز امتناع میکند و استدلال میکند که پخش این رویدادها محتوای شبکههاست و هزینه اضافهای ندارد.
اظهارات اخیر رئیس صداوسیما
پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیما، اخیرا در گفتوگویی با رادیو تأکید کرد که نظر سازمان این است همانگونه دولت حق پخش مسابقات خارجی را پرداخت میکند و صداوسیما رایگان پخش میکند، برای مسابقات داخلی نیز باید همین روال حاکم باشد. جبلی افزود حق وزارت ورزش و فدراسیونها مسلما باید پرداخت شود، اما اکنون که منابع ریالی بر اساس نظر ما فراهم نشده، باید تدابیری دیگر اندیشیده شود.
منطقی که منتمانند بر سر مخاطب نهاده شده
جبلی در بخش دیگری از سخنان خود مدعی شد هیچجای دنیا مسابقات جام جهانی یا المپیک بهصورت رایگان در خانه تماشا نمیشود، اما در ایران با بهترین کیفیت ۴ و بدون پرداخت یک ریال قابل مشاهده است. او اضافه کرد که بر پایه قانون، صداوسیما موظف است رویدادهای بزرگ را پوشش داده و رایگان در اختیار مردم بگذارد و هیچکس در ایران برای برنامههای صداوسیما پول نمیدهد.
تناقض انحصار و درآمدزایی
نقدکنندگان معتقدند این اظهارات از سر دلسوزی نیست، چرا که صداوسیما اجازه فعالیت تلویزیونهای خصوصی را نمیدهد و انحصار مطلق را حفظ میکند. حتی در همکاری با ساترا، فعالیت شبکههای اینترنتی که مسابقات را پخش زنده میکنند، محدود شده است. سوال اصلی این است اگر مخاطب بداند که میتواند بازیها را بدون سانسور، تبلیغات اعصابخردکن و زیرنویسهای مزاحم ببیند، آیا حاضر به پرداخت هزینه برای کیفیت بهتر نیست؟
موانع پیش رو برای شبکههای خصوصی
شبکههای اینترنتی تا کنون مجوز پخش زنده لیگ ایران را نیاوردهاند و دلیل اصلی، انحصار صداوسیما است. فدراسیونها نیز اجازه مذاکره با شرکتهای منطقهای برای فروش حق پخش را ندارند. در حالی که صداوسیما از تبلیغات مسابقات ورزشی، بهویژه جام جهانی و المپیک، درآمدهای کلانی کسب میکند، حاضر به واگذاری این جریان درآمدی نیست.
چالش پیش رو
قبل از اینکه صداوسیما از پخش رایگان به عنوان منتی بر سر مردم سخن بگوید، باید به دو سوال پاسخ دهد آیا اجازه فعالیت تلویزیون خصوصی در ایران صادر میشود؟ و آیا حاضر است مسابقات را بدون تبلیغ و زیرنویس در طول ۹۰ دقیقه به مخاطب برسانید؟ اگر پاسخ مثبت باشد، این لطف واقعی و ملموس خواهد بود.