چهار عامل کلیدی برای رسیدن به سن ۱۰۰ سالگی بر اساس بررسی ۳۴ تحقیق جهانی
مردم در حال حاضر عمر طولانی‌تری دارند و انتظار می‌رود در سال‌های آینده تعداد بیش‌تری از افراد به سن ۱۰۰ سالگی برسند. صدساله‌ها نمونه‌هایی از پیری موفق محسوب می‌شوند که کمتر به بیماری‌های مزمن مبتلا می‌شوند و تا سن ۹۰ سالگی فعالیت‌های روزانه خود را به طور مستقل انجام می‌دهند. اگرچه ژنتیک در طول عمر نقش دارد، اما عوامل قابل تغییر بیش از ۶۰ درصد از پیری موفق را تعیین می‌کنند.
برای شناسایی عواملی که به افراد در رسیدن به سن ۱۰۰ سالگی کمک می‌کند، سبک زندگی و عادات بهداشتی صدساله‌ها و افراد نزدیک به صدسالگی (۹۵ تا ۹۹ ساله) در سراسر جهان مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در این راستا، ۳۴ تحقیق منتشر شده از سال ۲۰۰۰ به بعد تحلیل شده‌اند که نتایج آن‌ها در وب‌سایت کانورسیشن منتشر شده است. بر اساس این پژوهش‌ها، چهار عامل کلیدی شناسایی شده که به طول عمر بالا کمک می‌کنند.
۱- رژیم غذایی متنوع با مصرف کنترل‌شده نمک
صدساله‌ها و افراد نزدیک به صدسالگی معمولا رژیم غذایی متعادل و متنوعی داشته‌اند. آن‌ها به طور می‌انگین بین ۵۷ تا ۶۵ درصد انرژی مورد نیاز را از کربوهیدرات‌ها، ۱۲ تا ۳۲ درصد را از پروتئین‌ها و ۲۷ تا ۳۱ درصد را از چربی‌ها تامین کرده‌اند. رژیم غذایی آن‌ها شامل غلاتی نظیر برنج و گندم، می‌وه‌ها، سبزیجات و منابع پروتئینی مانند مرغ، ماهی و حبوبات به همراه مصرف متوسط گوشت قرمز بوده است.
این الگو که شباهت‌هایی به رژیم مدی‌ترانه‌ای دارد، با کاهش خطر مشکلات جسمانی و مرگ‌ومیر مرتبط است. اکثر صدساله‌ها رژیم کم‌نمک را ترجیح می‌دادند. بررسی‌ها نشان داد می‌انگین مصرف روزانه سدیم در این افراد حدود ۱.۶ گرم بوده که کمتر از حد پیشن‌هادی سازمان جهانی بهداشت (۲ گرم سدیم، معادل ۵ گرم نمک) است. رژیم سنتی اوکیناوایی در ژاپن که صدساله‌های زیادی دارد، حاوی حدود ۱.۱ گرم سدیم است. نتایج حاکی از آن است که مصرف زیاد نمک با افزایش ۳.۶ برابری خطر نقص کارکرد جسمانی همراه است.
۲- کاهش مصرف داروها
صدساله‌ها از بیماری‌های مزمن مصون نیستند، اما معمولا دیر‌تر از می‌ان‌سالان به این بیماری‌ها مبتلا می‌شوند. بیش از نیمی از افراد مورد مطالعه با مشکلات رایج نظیر فشار خون بالا، زوال عقل یا اختلالات شناختی روبرو بودند. این افراد به طور می‌انگین از ۴.۶ نوع دارو استفاده می‌کردند که عمدتا دارو‌های فشار خون و بیماری‌های قلبی بودند. داده‌ها شبیه به نتایج یک تحقیق در اسپانیا است که نشان می‌دهد صدساله‌ها می‌انگین ۴.۹ دارو مصرف می‌کردند در حالی که غیر‌صدساله‌ها ۶.۷ دارو می‌گرفتند. مصرف کمتر دارو می‌تواند نشان‌دهنده وضعیت سلامتی بهتر باشد، هرچند گزارش‌های خودافزایی ممکن است دقیق نباشند. پلی‌فارماسی (مصرف همزمان پنج دارو یا بیش‌تر) در سالمندان رایج است و با افزایش خطرات جانبی نظیر سقوط و اختلالات شناختی همراه می‌باشد. پزشکان باید داروها را تنها در صورت لزوم تجویز کنند و بیماران را از مزایا و خطرات آگاه سازند.
۳- خواب کافی و با کیفیت
کیفیت و کمیت خواب بر سیستم ایمنی، هورمون‌های استرس و عملکرد‌های کاردیومتابولیک مانند چاقی، فشار خون بالا و دیابت تأثیر می‌گذارد. خواب مناسب با افزایش سلامتی جسمی و روانی و کاهش خطر بیماری‌های مزمن مرتبط است. بر اساس داده‌ها، ۶۸ درصد صدساله‌ها از کیفیت خواب خود راضی بودند. در مقایسه، نظر‌سنجی سال ۲۰۲۰ در ۱۳ کشور نشان داد رضایت از خواب در سالمندان بین ۲۹ تا ۶۷ درصد متغیر است. زمان مناسب خواب بین هفت تا هشت ساعت در شب است. حفظ روال منظم خواب، ایجاد محیط آرام، ورزش منظم و مدیریت استرس از راهکار‌های پیشن‌هادی برای بهبود خواب می‌باشد.
۴- محیط زندگی
بیش از ۷۵ درصد صدساله‌ها و افراد نزدیک به صدسالگی مورد مطالعه در مناطق روستایی زندگی می‌کردند. این موضوع در منطقه‌های آبی که به دلیل داشتن تعداد زیاد صدساله شناخته شده‌اند، مشاهده می‌شود. این مناطق شامل اوکیناوای ژاپن، ساردینیا در ایتالیا، شبه‌جزیره نیکویا در کاستاریکا و ایکاریا در یونان می‌باشند. طول عمر در این مناطق تا حدی به ارتباط طبیعت و سلامتی مربوط است. زندگی در محیط‌های سبز با کاهش استرس، افسردگی، فشار خون، دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی مرتبط است که می‌تواند به افزایش امید به زندگی کمک کند.
عوامل مهم دیگر
در این تحقیق، همه رفتار‌ها و عادات روزانه مرتبط با طول عمر بررسی نشده‌اند. تحقیقات دیگر نشان می‌دهند که ترک سیگار، پرهیز از الکل یا محدود کردن آن، فعالیت بدنی منظم و داشتن روابط اجتماعی نیز به افزایش احتمال رسیدن به سن ۱۰۰ سالگی کمک می‌کنند. البته رعایت این توصیه‌ها تضمین نمی‌کند که فرد حتما به سن ۱۰۰ سالگی برسد، چرا که برخی صدساله‌ها عادات غیر‌معمولی داشته‌اند. با این حال، تعداد زیادی از سالمندان در تلاش‌اند تا با تغییر سبک زندگی، از بیماری‌های مزمن پیشگیری و آن‌ها را مدیریت کنند. هرچه سریع‌تر تغییرات مثبت در سبک زندگی آغاز شود، فرصت بهتری برای داشتن زندگی طولانی و سالم فراهم می‌شود. رسیدن به سن صدسالگی یک تلاش مداوم طول عمر است.