نسخه طب سنتی برای درمان خشکی پوست؛ تفکیک انواع حقیقی و کاذب

با آغاز فصل پاییز و تغییر مزاج هوا به سمت سردی و خشکی، بسیاری از افراد دچار خشکی و ترک‌های پوستی در نواحی مختلف بدن، به‌ویژه صورت، دست‌ها و پاها می‌شوند که گاهی با استفاده از کرم‌های موضعی مرطوب‌کننده و آب‌رسان نیز برطرف نمی‌شود.

دکتر فاطمه نجات‌قسمت، پزشک متخصص طب سنتی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، می‌گوید از دیدگاه طب سنتی، خشکی پوست دو نوع حقیقی و کاذب دارد. خشکی پوست حقیقی یا واقعی زمانی شکل می‌گیرد که رطوبت کل بدن و پوست کاهش یابد و علاوه بر خشکی پوست، علائمی چون خشکی مو، موخوره و شکنندگی ناخن‌ها نیز ظاهر شود.

برای رفع خشکی پوست ساده، دو روش رطوبت‌رسانی وجود دارد استفاده از دارو‌های رطوبت‌بخش خوراکی، ضماد‌ها، روغن‌ها و کرم‌ها، و مصرف غذا‌های دارای خاصیت رطوبت‌رسانی مناسب به سطح پوست. خوراکی‌های رطوبت‌بخش شامل آب‌سیب، آب‌هویج، سوپ جو، زرده تخم‌مرغ عسلی، شربت شیره انگور، شیر بادام (بادام مخلوط با آب و عسل)، شیرعسل، ماءالشعیر طبی و آب پنیر می‌باشند.

غذا‌هایی که باعث خشکی پوست می‌شوند عبارتند از ترشی‌ها، شوری‌ها، غذا‌های غلیظ، فست‌فود‌ها، حلیم، کله‌پاچه، پاستا، سالاد اولویه، آش رشته، حلوا، مصرف بیش از حد ادویه‌ها، چای، قهوه و نسکافه.

علل تشکیل خشکی کاذب پوست چیست؟

خشکی کاذب پوست تحت تأثیر غلیظ شدن خون و عدم رسانی خون به سطح پوست تشکیل می‌شود. منظور از غلظت خون، افزایش هموگلوبین نیست، بلکه افزایش یک خلط غلیظ است که باعث لزوجت در خون می‌شود. در خشکی‌های کاذب ناشی از سودا، علائمی چون خواب منقطع و آشفته، اسپاسم عضلانی یا پرش دست و پا، استرس و اضطراب، غم و افسردگی، وسواس فکری یا عملی، هراس و وحشت، بی‌حوصلگی، بی‌قراری، همورویید، بواسیر و موارد مشابه نیز تظاهر می‌کند. در افزایش سودا، هر دو نوع خشکی کاذب و حقیقی وجود دارد. امکان‌پذیر است خشکی کاذب از بلغم ناشی شود که علائمی همانند سنگینی و کسالت بدن، افزایش بزاق دهان، خواب سنگین، سردی و سفیدی پوست را به همراه دارد.

درمان آن، منفعت‌گیری از غذا‌هایی است که غلظت را از بین می‌برند؛ همانند نخوداب. این غذا را می‌توان بدون گوشت و در افراد ضعیف با گوشت تهیه کرد. برای از بین بردن غلظت، بهتر است در کنار سایر درمان‌ها، نخوداب را بین ۴ تا ۱۲ روز به عنوان تنها غذای مصرفی استفاده کرد و سپس هفته‌ای ۲ تا ۳ روز ادامه داد. جهت رفع غلظت، مصرف سکنجبین و غذا‌های شبه سکنجبین که در ترکیب‌شان سرکه و یک ماده شیرین همانند عسل، شکر یا شیره انگور وجود دارد، و همچنین دارو‌های خوراکی از بین‌برنده غلظت و ماسک‌هایی که خون را به سطح پوست می‌رسانند همانند ماسک پیاز، عسل و نمک پیشن‌هاد می‌شود. در مواردی که غلظت زیاد باشد، پزشک رطوبت‌بخش‌ها را نیز تجویز می‌کند که اقدامی تخصصی است.