فرهنگ وهنر

نقد سریال ازازیل تقلید از ترسناک‌های خارجی و روایتی پر از ابهام

<p dir="RTL"سریال ازازیل با کارگردانی حسن فتحی در شبکه خانگی آغاز به کار کرد و از همان قسمت‌های اول موجی از انتقادات را به دنبال داشت. این اثر که بازیگرانی چون پریناز ایزدیار، بابک حمیدیان، پیمان معادی، محمود پاک‌نیت، مریلا زارعی، گوهر خیراندیش، بهرنگ علوی، مریم سعادت، بابک کریمی، محمد بحرانی، احترام برومند و علی سخنگو در آن ایفای نقش کرده‌اند، با انتظارهای مخاطبان از خالق آثار تاریخی و ملودراماتیک مواجه شده است.

<h2 dir="RTL"روایتی مشوش و شخصیت‌های دچار اختلال

<p dir="RTL"نقدهای اصلی به ساختار داستان و شخصیت‌پردازی می‌پردازد. شوکا مهاجری (پریناز ایزدیار) عاقله‌ای است که تنها فرد با هوش ماجرا به نظر می‌رسد، اما دچار خیالات و هراس است و از همسر خود دوری می‌کند. همسرش نیز از ابتدا خیانت و رفتارهای لجام‌گسیخته را نشان می‌دهد. دوستان و خانواده‌های آن‌ها نیز همه دچار توهم، دیدن چهره‌های خونی و مشکلات روانی جدی هستند. منتقدان می‌پرسند آیا این تصویر از زندگی مردم تهران واقعی است یا تنها ابزاری برای ترساندن مخاطب؟

<h2 dir="RTL"شباهت‌های زیاد با آثار ترسناک خارجی

<p dir="RTL"داستان ازازیل الگوی فیلم‌های ترسناک خارجی را تکرار می‌کند: قاتل زنجیره‌ای که ظاهر و غیب می‌شود، عروسک جادویی که ترس را القا می‌کند، پچ‌پچ‌های صدا در گوش شخصیت‌ها و دام‌انداختن مخاطب در زمان و مکان‌های نامشخص. این موارد باعث شده تا سریال از هویت ایرانی خود فاصله بگیرد و ربط ملزوم با مخاطب داخلی برقرار نکند. حتی اگر شخصیت‌پردازی نمره قبولی داشته باشد، تقلید از فرمول‌های هالیوودی مانع از خلق تجربه منحصر به فرد می‌شود.

ازازیل

<h2 dir="RTL"فیلم‌برداری پراکنده و موسیقی غلبه‌یافته

<p dir="RTL"دوربین به طور مداوم جابجا می‌شود و صحنه‌ها بدون مقدمه از میان تعریف می‌شوند، گویی تنها برای افزایش تعداد قسمت‌ها. پچ‌پچ‌های صدا و موسیقیمتن تأثیر ترسناک‌تری از بازی و فیلم‌برداری دارند. هیچ‌کدام از شخصیت‌ها تعادل روحی ندارند و مخاطب در دوگانگی مانده که آیا باید بترسد، بخندد یا غمگین شود. حسن فتحی که شهرت خود را با ملودرام‌های تاریخی بدست آورده، با ورود به ژانر وحشت مخاطب را در حیرت قرار داده است.

<h2 dir="RTL"مخاطب نادیده گرفته شده

<p dir="RTL"نقد بنیادین‌تر این است که اثرات فیلم بر مخاطب در سینمای ایران اهمیت ندارد. اگر اثر مخاطب را به سمت خودکشی، آزار دیگران یا عشق‌های ناممکن بکشاند، پاسخگویی وجود ندارد. جمع‌آوری چهره‌های مشهور سینما زیر چتر یک کارگردان نام‌آشنا، اگر در خدمت داستان عمیق و مسئولانه نباشد، تنها به معنای فروش گیشه به هر قیمتی است. ازازیل در فصل اول خود پیام مشخصی جز ترس، نفرت و نابودی انتقال نمی‌دهد، برخلاف آثاری چون پهلوانان نمی‌میرند که امید و خیر را پیروز می‌دانستند.