
نحوه عملکرد سیستم هوشمند ارسال پیامک تذکر حجاب به عابران پیاده در اصفهان
نحوه عملکرد سیستم هوشمند ارسال پیامک تذکر حجاب به عابران پیاده در اصفهان, به گزارش صبح سریع، کارشناسان فناوری و اطلاعات با اطمینان خاطر اعلام میکنند که مقصدگیری دقیق برای ارسال پیامکهای تذکر حجاب به عابران پیاده در اصفهان بدون بهرهگیری از هوش مصنوعی عملاً محال است.
ترکیبی از نیروی انسانی، پردازش تصاویر دوربینهای مداربسته، آنالیز هوش مصنوعی، ردیابی سیگنالهای سیمکارت، اطلاعات بانکی و سابقه تردد در نقاط گوناگون شهر، در یک سال گذشته باعث شده تعداد زیادی از زنان – بدون نیاز به ثبت پلاک ماشین – پیامکهای تذکر حجاب دریافت کنند. در این گزارش، با هفت نفر از این زنان گفتوگو شده و اظهاراتشان با دو کارشناس فناوری و اطلاعات در میان گذاشته شده تا راز تکنولوژی پشت این نظارت آشکار گردد.
فرضیه اول شناسایی با پشتیبانی دوربینها همه زنان مصاحبهشده توافق نظر دارند که پیامکهایشان از مکانهایی ارسال شده که مجهز به دوربین مداربسته بودهاند. زنانی که پس از دریافت سه پیامک به دادگاه احضار شدند، تصاویر با کیفیت بالا از خودشان روی میز قاضی دیدهاند. این در حالی است که پیشتر، کیفیت پایین تصاویر دوربینها در شهرهای دیگر حتی گاهی باعث افزایش اشتباه میشد.
دوربینها قابلیت تشخیص هویت افراد عابر پیاده را ندارند و تنها میتوانند اطلاعات را ثبت و ضبط کنند. پس در اصفهان این تصاویر کجا و چگونه آنالیز میشوند؟ بررسی فرضیه یک فعال بازار سیستمهای نظارت تصویری و پردازش دادههای زیاد میگوید که سال گذشته گشتی در نمایشگاه ایپاس نشان میداد شرکتهای بسیاری در حال تدوین دستگاههای نظارتی هستند.
نیروی انتظامی هر سال این نمایشگاه بینالمللی را برگزار میکند تا جدیدترین تکنولوژیها و تجهیزات نظارتی و پلیسی را به نمایش بگذارد. این کارشناس بیان میکند چندین شرکت معروف نرمافزاری و سختافزاری تشخیص چهره در کشور وجود دارد که امکانات خود را با هوش مصنوعی بهینهسازی کردهاند.
سال گذشته دستکم هفت یا هشت شرکت فعال در حوزه نظارت تصویری، تشخیص چهره و شناسایی پلاک در نمایشگاه حضور داشتند که برخی هوش مصنوعی را به سیستمهای پردازش تصویرشان اضافه کرده و در مناقصهها با شفافیت کامل با نهادهای حاکمیتی همکاری میکردند.
یکی از این شرکتها که در نمایشگاه حضور داشت، مجری پروژه فیلترینگ نیز هست و تا به امروز حمایت آن را بر عهده دارد. پروفایل تصویری شما در حال تکمیل است حتی اگر فرض کنیم دوربینها بتوانند این تصاویر را در کنار هم قرار دهند، مگر دیتاسنترهای حاکمیتی چه مقدار عکس یادگاری از ما دارند؟ تصاویر سه در چهار گواهینامه و پاسپورت ما که بیش از هر چیز شبیه به مجرمان در حال تعقیب ثبت شدهاند، هیچ نسبتی با تصاویر واقعی ما ندارند.
پس دوربینها چگونه هویت ما را با آنها تطبیق خواهند داد؟ کارشناسان میگویند که از راهحلهای دیگری برای جمعآوری اطلاعات پشتیبانی گرفته شده است. یک پازل کلی باید در نظر گرفت که روزانه قطعات جدیدی به آن اضافه میشود تا عکس کلی ما کامل شود. سعید سوزنگر، کارشناس امنیت سایبری، گمان میکند که ارسال پیامک تذکر حجاب به زنان بدون ماشین با ترکیبی از چند روش به خروجی امروز رسیده است. چه راهحلهایی؟
ترکیب تصاویر دوربین به همراه سیگنالهای سیمکارت، تراکنشهای بانکی، ترددهای مجدد افراد بدون روسری، اطلاعات آمران به معروف و نهی از منکر و موارد دیگر. فرضیه دوم مکانیابی از روی سیمکارت یکی از دیگر فرضیهها این است که تصاویر افراد توسط دوربینها دریافت شده و هویت آنها توسط سیمکارتهایشان فاش میشود.
هر شماره تلفن همراه به یک هویت آشکار در پایگاه دادههای اپراتورهای مخابراتی متصل است و اگر دستگاهی روشن باشد و به شبکه متصل شود، هویت مالک آن از طریق شماره سریال گوشی (IMEI) و سیمکارت قابل شناسایی است. در نتیجه عکس بیحجاب هر فرد که شناسایی شد، با ردیابی سیگنال سیمکارت او میتوان به اطلاعات هویتی او پی برد. بررسی فرضیه سعید سوزنگر معتقد است که ردیابی افراد با سیمکارت ممکن است، اما بسیار دقیق نیست.
به گفته او از یک مثلث بین سه دکل مخابراتی میتوان تشخیص داد که این فرد با این سیمکارت کجا قرار دارد، اما برای ارسال پیامک و تشخیص هویت افراد باید محدوده قلمروها را کوچک و کوچکتر کرد تا احتمال اشتباه افت یابد. به همین دلیل بهرهگیری از این روش دقت بالایی ندارد. امکانپذیر است از مکانیابی سیمکارتها بهرهگیری شود، اما این آخرین راهحل نیست.
فرضیه سوم آشکار کردن افراد از روی کارت بانکی یکی از کاربران ایکس (توییتر سابق) ایده جدیدتری دارد. او نوشته اولین پیامک حجاب را تقریباً همزمان با بهرهگیری از کارت بانکیاش دریافت کرده است. تجربه او قابل تعمیم نیست و مثالهای نقض بسیاری دارد. برای مثال سه زن دیگر که زومیت با آنها گفتوگو داشته، روز وجود در خیابان و دریافت پیامک، هیچ خریدی نداشتند. آیا ربط بین دادههای تصویری دوربینها با اطلاعات بانکی مقدور است؟
در منطقه کوچکی ابزار را در اختیار تعداد زیادی از منابع انسانی قرار دادند و کار را اینگونه آغاز کردند سیگنال موبایل افراد حاضر در منطقه را تهیه کردند. فهرست افرادی که در این محدوده و در این ساعات خرید کردهاند را آماده دارند. بررسی فرضیه یک کارشناس فناوری اطلاعات و ارتباطات به زومیت میگوید دوربینهای بانکها برای امنیت شما و خودشان هر بار از روبروی دستگاههای خودپرداز عبور میکنید، از شما عکس و فیلم میگیرند.
اگر روبروی آنها بیحجاب باشید پرونده شما را تکمیل میکنند. اما حتی اگر با حجاب هم باشید، احتمال این وجود دارد که کل ATMها در حال ذخیره تصاویر باشند که در دوربینهای شهری بتوانند تصاویر افراد را راحتتر تشخیص دهند. به جز دوربینهای دستگاههای خودپرداز، هر تراکنش بانکی در این محدوده میتواند به مجموعه اطلاعات جمعآوری شده و تطبیق آن با تصاویر زنان بدون روسری کمک کند.
میتوانند از ساعت تراکنشهای بانکی برای صحتسنجی بهرهگیری کنند تا ماهیت فرد آشکار شود و عکس را با اطلاعات هویتی او در ثبت احوال مطابقت دهند. – سعید سوزنگر، امنیت سایبری نتیجه نهایی مکانیسم ترکیبی ردیابی از گفتوگوهای زومیت مشخص میشود که ایستگاه متروی اصفهان، پاساژ سیتیسنتر، حوالی چهارباغ پایین نزدیک خیابان آمادگاه، محله جلفا در نزدیکی کلیسای وانک، خیابان نیکبخت، خیابان نظر، محدوده میدان نقشجهان و چهارباغ بالا از پرتکرارترین نقاطی هستند که زنان پیامکهای تذکر حجاب را دریافت کردهاند.
قطعاً این سیستم بدون اشتباه هم نبوده است. چنانچه یکی از زنان در گفتوگو با زومیت روایت میکند که پیامک تذکر حجاب را به نام او اما به سیمکارت متعلق به فرزندش فرستادهاند. این دختر نوجوان میگوید کل تعطیلات عید در مشهد بوده اما اخیراً پیامک تذکر حجاب خود را در اصفهان دریافت کرده است.
تحلیل کلی سوزنگر در مورد نحوه کارکرد مکانیسم ارسال این پیامکها این است به نظر من در منطقه کوچکی ابزار را در اختیار تعداد زیادی از منابع انسانی قرار دادند و کار را اینگونه آغاز کردند سیگنال موبایل افراد حاضر در منطقه را تهیه کردند. فهرست افرادی که در این محدوده و در این ساعات خرید کردهاند را آماده دارند. فهرست افرادی که در این منطقه وجود دارند و مجدد تصویرشان به عنوان بیحجاب تشخیص داده شده هم در دست گرفتهاند.
با کنار هم گذاشتن این فهرستها به خروجی افراد جدیدی میرسند که روسری نداشتند و برایشان پیامک ارسال میکنند. ضمن اینکه به نظر او بخشی دیگر از پیامکها هم از سوی آمران به معروف و نهی از منکر ارسال میشود که دیگر این پیچیدگیها را ندارد. یک بار شناسایی، همیشه زیر ذرهبین برخی از زنان مصاحبهشده چند نمونه از این فرضیات را قبلاً آزمایش کردهاند.
ب چند روز پس از دریافت اولین پیامک در محدوده پاساژ سیتی سنتر اصفهان مجدد با گوشی خاموش داخل پاساژ میشود و یک روز پس از این پاساژگردی باز هم پیامک تذکر حجاب دریافت میکند. زن دیگری هم میگوید اولین بار در سیتی سنتر اصفهان پیامک جریمه حجاب دریافت میکند و همان اول برای او در سامانه ثنا پرونده باز میشود. پیامک دوم را در میدان نقش جهان در حالی که عینک آفتابی به چشم داشته و شال تنها گاهی از سرش لغزیده، دریافت میکند.
نفر سوم میگوید پس از دریافت پیامک دوم همیشه دلسرد این بوده که روسری از سرش نیفتد، با این حال یک بار در محدوده چهارباغ روسری از سرش لیز میخورد. دو روز پس از همین چند ثانیه برای او پیامک آخر ارسال میشود. سعید سوزنگر، کارشناس امنیت سایبری در مورد توانایی این افراد میگوید زنان هنگامی که یک بار شناسایی شدند، دفعه دوم راحتتر تشخیص داده خواهند شد. یعنی حساسیت دوربینها روی رفتوآمد آنها بیشتر میشود.
دوربینها افتادن روسری را تشخیص خواهند داد؟ فعالان بازار دوربینهای مداربسته میگویند این که دوربین بتواند فردی را جستجو کند قبلاً فقط در فیلمهای جاسوسی دیده میشد؛ اما اکنون بسیار عادی شده است یک عکس به سیستم داده شود، او را تگ کرده و در کل دوربینهای کشور جستجو کرد. به طوریکه آنها توضیح میدهند، نرمافزارهای تشخیص چهره بسیار پیچیده نیستند.
این دستگاهها همان نرمافزارهای ثبت ورود و خروج کارمندان هستند که در شرکتها بهرهگیری میشوند. این دستگاهها چگونه با حجاب را از بیحجاب تشخیص خواهند داد؟ سوزنگر میگوید برای سیستم پردازش عکس برخی از دوربینها میشود تعریف کرد که برای مثال شخص الف اگر با کیف داخل ساختمان شد و بدون کیف خارج شد خبر دهد. این دوربینها هم به همین شکل کار میکنند.
آنها همه موارد بیحجابی را بازدید نمیکنند؛ بلکه برایشان مجموعهای از حساسیتها (یا ) تعریف شده است. اگر در ناحیه سر پوششی مشاهده نشود، سیستم برچسب میزند که این فرد باید بازدید شود در چه ساعتی، در کجا و در کدام فروشگاهها وجود داشته است و سپس این اطلاعات در کنار هم قرار میگیرند. همه اینها در یک پایگاه پردازش عکس اتفاق میافتد که از هوش مصنوعی هم بهرهگیری میکند.
مجازات تبلیغ علیه حجاب در فضای مجازی؛ از حذف صفحه تا معارفه به مراجع قضایی یک چراغ در بازار دوربینهای مداربسته مشخص میکند که سادهترین آنها هم قابلیت تشخیص چهره دارند. برخی از نرمافزارها روی دوربین نصب میشوند و فقط میتوانند عدد پلاک را تشخیص دهند اما برخی از نرمافزارها نه روی دوربین بلکه روی سرورها نصب میشوند.
به طوریکه یک کارشناس حوزه فناوری اطلاعات میگوید از سال ۱۴۰۱ تا امروز کمتر سیستم نظارت تصویری بوده که به سیستمهای تشخیص هویت اطلاعاتی و انتظامی وصل نشده باشد. از قضا این روزها استقبال بسیاری از سمت ارگانها برای خرید دستگاههای پردازش تصویری دیده میشود که کاربردهای ضدتروریستی هم دارد اما امکانپذیر است بخشی از این استقبال به نیت تکمیل کیفیت عکس افراد در دیتابیسها رخ داده باشد.
برداشت من این است که در سه سال گذشته سیستمهای نظارت تصویری همه نهادهای دولتی به دیتابیسی متصل شدهاند که بتوانند از آن چهره افراد را استخراج کنند. اکنون به نظر میرسد که اصفهان سریعتر از هر استان دیگری در حال پیشدستی کردن از این قابلیت بوده است. روز چهارشنبه بیستم فروردین ماه مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک شهرداری از اضافه شدن ۱۵ هزار دوربین نظارت تصویری به تهران تا آخر سال خبر داد.
دوربینهایی که در کنار ماموریتهای مهم خود میتوانند پروفایل تصویری ما را کامل کنند. پیامکها قانونی میباشند؟ سیر ارسال پیامکها به این شکل است ۱. ابتدا ستاد امر به معروف و نهی از منکر پیامک اول را ارسال میکند که در متن آن خواسته شده زنان حجابشان را مراعات کنند. ۲. در پیامک دومی که معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان اصفهان ارسال میکند، تهدید شده فرد در صورت تکرار مجدد تحت پیگرد قضایی قرار میگیرد. ۳.
بار سوم هم فرماندهی انتظامی استان اصفهان است که پیام میفرستد. این بار لحن آن تندتر میشود و بر پایه قانون مجازات اسلامی، گناهِ زنان را جریحهدار کردن عفت عمومی اعلام میکند.
محسن برهانی، حقوقدان، دو عیب به این پیامک آخر میگیرد و در مورد آن مینویسد این آپشن حتی در قانون حجاب قفل است. به گفته او اولاً مراعات نکردن حجاب زیرمجموعه قانون تعزیرات قرار گرفته و ارتباطی با جریحهدار شدن عفت عمومی ندارد و دوماً متن پیامکها تهدیدآمیز است و تهدید شهروندان وجاهت قانونی ندارد.