مطالعه جدید: ایستادن به تنهایی عوارض نشستن طولانیمدت را جبران نمیکند
شهروندان آلمانی در طول روزهای کاری به طور میانگین بیش از نه ساعت در روز مینشینند. سازمان جهانی بهداشت نیز هشدار داده است که نشستن طولانیمدت میتواند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، سرطان و دیابت نوع دوم را افزایش دهد.
استفاده از میزهای قابل تنظیم برای کار ایستاده یکی از راهحلهای پیشنهادی برای پیشگیری از این عوارض است، اما یک مطالعه تازه نتایج متفاوتی را نشان میدهد. متخصصان دانشگاه سیدنی با بررسی عادات نشستن در بیش از هشتاد و سه هزار بزرگسال در انگلستان در بازه هفت تا هشت سال، به نتیجه رسیدهاند که ایستادن به تنهایی در مقایسه با نشستن، بهبود سلامت در طولانیمدت ایجاد نمیکند.
برعکس، ایستادن طولانیمدت میتواند احتمال بروز اختلالات گردش خون مانند واریس و ترومبوز وریدی را افزایش دهد. به گزارش دویچه وله، متخصصان پیشنهاد میکنند افرادی که زمان طولانی مینشینند یا میایستند، در طول روز به طور منظم حرکت کنند.
انجام فعالیتهای بدنی منظم و تمرینات ساختاریافته میتواند به کاهش خطر بیماریهای قلبی و عروقی کمک کند. برای پیشگیری از عوارض نشستن طولانی، علاوه بر فعالیت بدنی منظم، باید از سیگار کشیدن، مصرف الکل و گوشت پرهیز و به میزان کافی میوه و سبزیجات مصرف کرد.
دکتر سارا احمدی، متخصص پزشکی کار در تهران، در گفتگو با صبح زود تأکید کرد که کلید سلامت در محیط کار، تغییر وضعیت مداوم است نه انتخاب بین نشستن یا ایستادن. او توضیح داد بدن انسان برای حرکت طراحی شده و هر وضعیتی که به طور پیوسته و طولانی حفظ شود، بارهای بیومکانیکی غیرطبیعی بر ستون فقرات، مفصلها و سیستم گردش خون تحمیل میکند.
بر اساس توصیههای جدید انجمن ارگونومی اروپا، کارکنان باید هر سی تا چهل دقیقه یک بار وضعیت خود را تغییر دهند. این الگوی نشستن-ایستادن-حرکت میتواند شامل سه دقیقه ایستادن، دو دقیقه راه رفتن و بیست و پنج دقیقه نشستن فعال با پشتی مناسب باشد. پژوهشها نشان میدهند که این وقفههای کوتاه اما مکرر، حساسیت انسولین را بهبود بخشیده و خستگی عضلانی را کاهش میدهد.
شرکتهای بزرگ فناوری در سیلیکون ولی و استکهلم اخیرا به طراحی محیطهای کار پویا روی آوردهاند. این فضاها شامل میزهای ارتفاعپذیر برقی، صندلیهای بالانس، مسیرهای پیادهروی داخلی و اتاقهای جلسه ایستاده هستند. گزارشهای داخلی این شرکتها حاکی از کاهش بیست درصدی مرخصیهای بیماری مربوط به مشکلات عضلانی-اسکلتی و افزایش پانزده درصدی تمرکز کارکنان است.
از نظر تغذیهای، متخصصان توصیه میکنند که در طول روز کار از نوشیدنیهای قندی و کفئینپر پرهیز و به جای آن آب، چای سبز و مغزهای مغذی مصرف شود. آبداری میتواند خستگی را تشدید و عملکرد شناختی را کاهش دهد. مصرف سالمههای پروتئینی مانند آجیل، یوغورت و میوه در میان وعدهها، نوسانات قند خون را کنترل کرده و انرژی پایدار فراهم میکند.
برنامهریزی ورزش منظم در خارج از ساعات کار نیز نقش حیاتی دارد. سازمان بهداشت جهانی حداقل صد و پنجاه دقیقه فعالیت هوازی متوسط یا هفتاد و پنج دقیقه فعالیت شدید در هفته را برای بزرگسالان توصیه میکند. ترکیب تمرینات قدرتی، انعطافپذیری و هوازی، اثرات مخرب سبک زندگی بیحرکت را میتواند معکوس کند. مشاوره با متخصص پزشکی ورزش قبل از شروع برنامه جدید، به ویژه برای افراد با پیشینه بیماری، ضروری است.
در ایران نیز سازمان نظام پزشکی و وزارت کار با همکاری هم، دستورالعملهای ارگونومی محل کار را بهروزرسانی کردهاند. این دستورالعملها شامل الزام کارفرمایان به ارائه میز و صندلی ارگونومیک، آموزش مبادئ بیومکانیک به کارکنان، و انجام ارزیابیهای دورهای خطرات عضلانی-اسکلتی میشود. اجرا کامل این مقررات میتواند بار بیماریهای مشغلهای را به طور قابلتوجهی کاهش دهد.
تکنولوژیهای پوشیدنی مانند ساعتهای هوشمند و سنجشگرهای وضعیت، ابزارهای مفیدی برای یادآوری تغییر وضعیت و پیگیری سطح فعالیت روزانه هستند. با این حال، متخصصان هشدار میدهند که وابستگی بیش از حد به دادهها میتواند استرس اضافی ایجاد کند. استفاده آگاهانه از این تکنولوژیها به عنوان کمککننده، نه حاکم، اصل اصلی است.
در نهایت، فرهنگ سازمانی که سلامت کارکنان را اولویت قرار دهد، مزایای بلندمدت دارد. سرمایهگذاری بر ارگونومی، برنامههای سلامت در محل کار و انعطافپذیری در ساعات کار، نه تنها هزینههای پزشکی را کاهش میدهد بلکه رضایت شغلی، وفاداری کارکنان و بهرهوری کلی را افزایش میدهد. تغییرات کوچک در عادات روزانه، نتایج بزرگ در طول عمر سالم ایجاد میکنند.