درمان جدید با اگزوزوم‌های غنی از نترین ۱ امید جدید برای پیشگیری از قطع عضو دیابتی
به گزارش صبح زود، دانشمندان در حال گام برداشتن به سمت یک درمان نوین برای ایسکمی یا ایست خون اندام دیابتی هستند که یک عارضه شایع و جدی در دیابت محسوب می‌شود. این عارضه که با کاهش جریان خون در پاها آشکار می‌شود، می‌تواند درد مزمن، زخم‌های حاد و در موارد شدید، قطع اندام را به همراه داشته باشد و اکنون علت مهم قطع عضو غیر ضربه‌ای است.
به نقل از ادونسد ساینس نیوز، افراد مبتلا به ایسکمی اندام دیابتی در مقایسه با بیماران سایر بیماری‌های شریانی با خطرات بیش‌تری روبرو هستند که از جمله می‌توان به بیست تا سی درصد افزایش احتمال مشکلات قلبی-عروقی و چهارده برابری احتمال قطع عضو اشاره کرد.
شینگ ژانگ، پژوهشگر بخش جراحی عروق بیمارستان مردمی نهم شانگ‌های، گفت انگیزه اصلی ما یافتن یک گزینه ایمن‌تر و بدون جراحی برای بیماران مبتلا به ایسکمی اندام دیابتی است که بیش از محدود شدن جریان خون و آسیب بافت در اندام تحتانی رنج می‌کشند. درمان‌های جاری همانند جراحی یا دارورسانی، خطراتی دارند و همیشه موثر نیستند.
ژانگ و گروه او در دهه گذشته روی درمان‌های مبتنی بر سلول‌های بنیادی برای بیماری‌های عروقی کار کرده‌اند. با این حال، آن‌ها با چالش‌هایی از جمله رد ایمنی، خطرات تومور، نگرانی‌های اخلاقی و ناپایداری بقای سلولی مواجه شدند. به همین دلیل به جستجوی جایگزین‌هایی پرداخته‌اند.
یک درمان نوظهور مبتنی بر وزیکول‌های خارج سلولی است که ذراتی متصل به لیپید هستند. این ذرات مولکول‌های زیستی را حمل می‌کنند و به طور طبیعی تقریبا از همه انواع سلول‌ها رها می‌شوند. این گروه پژوهشی در مقاله خود نوشتند پیوند وزیکول خارج سلولی، به ویژه پیوند اگزوزوم، چندین مزیت را نسبت به پیوند سلول‌های بنیادی سنتی ارائه می‌دهد.
یک مرحله مهم در درمان مبتنی بر وزیکول خارج سلولی، شناسایی پروتئین یا ژنی است که می‌تواند وزیکول‌ها را هدایت کند و اثربخشی آن‌ها را برای درمان بیماری مورد نظر افزایش دهد، زیرا این پروتئین‌ها یا ژن‌ها به هدایت وزیکول‌ها به سلول‌ها یا بافت‌های خاصی که به درمان نیاز دارند، کمک می‌کنند.
دانشمندان با اصلاح یا انتخاب پروتئین‌هایی که گیرنده‌ها یا مسیر‌های خاصی را هدف قرار می‌دهند، می‌توانند اطمینان حاصل کنند که وزیکول‌ها محموله‌های خود را — از جمله مولکول‌های درمانی یا مواد ژنتیکی — دقیقا در جایی که لازم است، تحویل می‌دهند. این هدف‌گیری برای به حداکثر رساندن اثربخشی درمان و به حداقل رساندن عوارض جانبی بالقوه یا تعامل‌های ناخواسته با بافت‌های خارج از مقصد ضروری است.
پژوهش‌های قبل نشان داده‌اند پروتئین نترین ۱ که به خاطر نقش محافظتی خود در سیستم قلبی-عروقی شناخته می‌شود، می‌تواند به رشد عروق خونی، حمایت از بقای سلول‌ها و کاهش الت‌هاب منجر شود. همه این عوامل زیان‌آور با ایسکمی اندام دیابتی مرتبط هستند.
آن‌ها کار خود را با بررسی سطح نترین ۱ در نمونه‌های خون و بافت جمع‌آوری‌شده از بیماران ایسکمی اندام دیابتی آغاز کردند و نمونه‌های جمع‌آوری‌شده از بیماران امبولی شریانی حاد را نیز مورد بررسی قرار دادند.
ژیجوی شو، پژوهشگر دانشگاه جیائو تونگ شانگ‌های، گفت نتایج ما نشان داد که سطح نترین ۱ در بیماران مبتلا به ایسکمی اندام دیابتی به طور قابل توجه‌ی کمتر از گروه کنترل است. این یافته‌ها نشان دادند که کاهش سطح نترین ۱ می‌تواند در پیشروی بیماری نقش داشته باشد و ما را تشویق کرد تا پتانسیل درمانی آن را بیش‌تر بررسی کنیم.
هدف از این پژوهش، بهره‌گیری از سلول‌های بنیادی اصلاح‌شده ژنتیکی به‌دست‌آمده از بافت چربی بود که سطوح بالا‌تری از نترین ۱ تولید می‌کنند. آن‌ها این کار را با رها کردن اگزوزوم‌ها انجام دادند که ذرات ریز و وزیکول‌مانند هستند و نترین ۱ را طی فرآیند‌های سلولی منظم به محیط اطراف خود ترشح می‌کنند.
در آزمایش‌های اولیه، اگزوزوم‌های غنی‌شده با نترین ۱ بهتر از اگزوزوم‌های معمولی سلول‌های بنیادی به‌دست‌آمده از چربی عمل کردند. ییهونگ جیانگ، از پژوهشگران این پروژه، گفت این به این دلیل است که نترین ۱ مسیر‌های محافظتی را در سلول‌ها فعال می‌سازد و به آن‌ها کمک می‌کند تا در شرایط استرس‌زا مقاومت کنند.
با ترکیب اثرات محافظتی نترین ۱ و تقویت عروق خونی، اگزوزوم‌های غنی‌شده با نترین ۱ به طور قابل توجه‌ی ظرفیت ترمیم بافت‌های تحت تأثیر ایسکمی اندام دیابتی را بهبود بخشیدند.
شینوو لو، از پژوهشگران این پروژه، گفت هدف نهایی ما رساندن این درمان نوین به مراکز درمانی و ارائه یک گزینه درمانی ایمن و غیر تهاجمی برای بیماران مبتلا به ایسکمی اندام دیابتی است.
این پژوهش در مجله به چاپ رسیده است.