۴۰ درصد از خانوارهای ایرانی از دسترسی به وام محروم؛ رصدخانه جامع رفاه راهاندازی شد

۴۰ درصد از خانوارهای ایرانی از دسترسی به وام محروم؛ رصدخانه جامع رفاه راهاندازی شد, سلسلهنشستهای گفتمانسازی عدل اجتماعی فراگیر با موضوع نظام اندازهگیری و سیاستگذاری فقرزدا در حضور احد رستمی، سرپرست مرکز مطالعات و اطلاعات رفاه ایرانیان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، محمدعلی فرزین اقتصاددان و فرهاد خداداد کاشی استاد گروه اقتصاد دانشگاه مطلبنور برگزار گردید.

تاریخچه یارانهدهی و تحول در شناسایی فقر رستمی بیان کرد نخستین یارانه در دولت شهید رجایی پرداخت شد و امروزه کمیته امداد طرحی به نام شهید رجایی را برای افراد بالای ۶۰ سال اجرا میکند. پس از جنگ و در دولتهای متعاقب، آزادسازی قیمتها آغاز گردید و از آغاز دهه ۷۰ مطالعاتی رو به رشد یافت که همزمان با رشد اقتصادی، نرخ فقر و ضریب جینی را نیز افزایش داد.

ا پایگاه اطلاعاتی راهاندازی شده به نتیجه مطلوب نرسید. بهترین روش شناسایی خانوادهها، آزمون وسع است؛ یعنی اطلاعات درآمدی باید بهروز باشد.

ما سالانه اکثر دادهها را بروزرسانی میکنیم. از ۱۳۸۷ به بعد اطلاعات املاک به کد ملی متصل شده و از ۶۰ میلیون ملک موجود، دادههای ۱۶ میلیون مورد ثبت شده است و بقیه باید بهروزرسانی گردند. وی ادامه داد از سال ۱۳۹۷ امتیاز وسع به خانوادهها اختصاص داده شده و دهکبندی و صدکبندی انجام میپذیرد.

کنشهای بانکی و سربازان فراری در سال ۱۴۰۲، یارانه به ۱۳۶ هزار کودک دارای سوءتغذیه اعطا شده که معادل ۸.۹ هزار میلیارد ریال بوده است.

رستمی اشاره کرد پیش از کرونا ۴۷ درصد خانوارها تراکنش بانکی داشتند، اما پس از آن این رقم به ۹۸ درصد رسیده که الگوهای معیشت را آشکار میسازد. او مثال زد در سال ۱۳۹۴ درباره ۳.۵ میلیون سرباز فراری صحبت میشد که یارانهشان باید قطع میشد؛ اما با قرار دادن آنها در آزمون وسع مشخص گردید که اکثر در سه دهک پایین قرار دارند.

رفاه ایرانیان تصریح کرد ماموریت ما ارایه دادههای مورد نیاز سازمانهاست و اطلاعات برای مرحله جدید اجرای کالابرگها فراهم شده است.

با آمار و مطالعات موجود، فقر و تبعیض قابل اندازهگیری و سیاستگذاری است. به عنوان نمونه، آشکار شد که ۴۰ درصد از خانوادههای ایرانی نمیتوانند وام بگیرند یا هرگز وام نگرفتهاند که ضرورت تفکیک دهکها را دوچندان میکند. وی افزود پنجره واحد رفاه زنان به صورت آزمایشی در شهر آستارا و شهرستان بهارستان آغاز شده و قرار است حوزههای دیگر نیز در بر گرفته شود.

مطالعاتی درباره کودکان بازمانده، سربازان فراری، کودکان کار و موارد مشابه برای برنامهریزی بهتر در پایگاه جامع انجام شده است. وزارت کار رصدخانه جامعی راهاندازی کرده که اساتید، دانشجویان و پژوهشگران میتوانند از نتایج پایش آن بهرهمند شوند. دادهها به هوش مصنوعی نیز ارائه شده و با سازمان برنامه و بودجه و بانک مرکزی همکاری داریم. اگرچه سازمان هدفمندسازی یارانهها در ذیل وزارت کار قرار ندارد، اما از دادههای ما استفاده میکند.