پنج اکتشاف علمی مهم ۲۰۲۴: از تضاد انبساط کیهان تا فسیل خزنده دریایی ۲۵ متری
سال ۲۰۲۴ شاهد اکتشافات علمی شگفتانگیزی بود که درک ما از جهان و سیاره را تغییر داد. از تضاد در نرخ انبساط کیهان تا کشف بقایای خزنده دریایی غولپیکر در سواحل بریتانیا، این پنج داستان علمی سال را به یادگار سازند.
۱. تضاد در انبساط جهان درک ما از کیهان ناقص است
تلسکوپهای فضایی جیمز وب و هابل در اوایل سال با هم متحد شدند تا یکی از چالشبرانگیزترین معماهای فیزیک را تأیید کنند جهان بسته به جهت مشاهده، با سرعتهای متفاوتی در حال انبساط است. این پدیده که نخستین بار در سال ۲۰۱۹ توسط هابل و مجددا در ۲۰۲۳ توسط جیمز وب مشاهده شده بود، در ۶ فوریه با یک بازدید سهگانه قطعی شد. آدامریس، برنده جایزه نوبل و استاد دانشگاه جان هاپکینز، اعلام کرد که با رد احتمال خطای اندازهگیری، تنها توضیح باقیمانده این است که درک ما از کیهان به طور اساسی ناقص است.
۲. عنکبوتهای مریخی در شهر اینکا
در اواخر آوریل، آژانس فضایی اروپا (ESA) تصاویری از ساختارهای شبیه به عنکبوت در قطب جنوب مریخ، اطراف سازند شهر اینکا منتشر کرد. این خوشههای تیره با شکل پاهای ریز و زبانمانند، در نگاه اول شبیه انبوهی از موجودات زنده به نظر میرسیدند. اما محققان ESA توضیح دادند که این ساختارها پدیدههای زمینشناسی فصلی هستند که ناشی از ذوب لایههای یخ دیاکسید کربن در بهار مریخی به وجود میآیند. چند ماه بعد، دانشمندان موفق شدند این الگوهای عنکبوتمانند را در آزمایشگاه روی زمین بازسازی کنند.
۳. کشف فسیل خزنده دریایی ۲۵ متری در بریتانیا
در ماه آوریل، محققان در سواحل سامرست بریتانیا بقایای فسیلی از یک شکارچی دریایی ۲۰۰ میلیون ساله از دوره تریاس کشف کردند. با الحاق قطعات استخوانی، تیم تحقیقاتی تخمین زد که طول این حیوان به نام ایکتیوتیتان سورننسیس (ماهی مارمولکی غولپیکر سورن) به حدود ۲۵ متر میرسد. این کشف رکورد قبلی متعلق به شونیزوروس سیکانینسیس با طول ۲۱ متر را شکست و بزرگترین خزنده دریایی شناختهشده تا کنون معرفی شد.
۴. هسته داخلی زمین در حال کند شدن است
از سال ۲۰۱۴ دانشمندان متوجه روالی عجیب در اعماق زمین شدهاند هسته جامد درونی سیاره ما که از آهن و نیکل تشکیل شده و اندازه ماه را دارد، به طور غیرعادی در حال کند چرخیدن است. این هسته در مرکز یک لایه بیرونی مایع قرار دارد و به نظر میرسد نیروهای گرانشی گوشته و لایه مایع باعث افت سرعت چرخش هسته داخلی شده باشند. محققان معتقدند این پدیده میتواند طول روزهای زمینی را به میزان چند میلیثانیه افزایش دهد، هرچند تأثیر آن در زندگی روزمره محسوس نیست.
۵. مراسم قربانی ۷۶ کودک ۷۰۰ ساله در پرو
در اوایل نوامبر، باستانشناسان در تپههای ۷۰۰ ساله در پامپا لا کروز پرو، بقایای ۷۶ کودک و دو بزرگسال را کشف کردند. قفسه سینه قربانیان برای دسترسی به قلب باز شده بود و اجساد همراه با نقره، طلا، زیورآلات و پوستههای صدف اسپاندیلوس دفن شده بودند. این صدفهای استوایی برای جامعه آن دوره باارزشتر از طلا محسوب میشدند. محققان میگویند کودکان احتمالا از قلمرویی شمالی اسیر شده و برای باروری زمینهای کشاورزی قربانی شدهاند.