اندوخته گذاران ایرانی از ترکیه فرار کردند

آمارهای رسمی مشخص می کند در سال جاری هرچند اندوخته‌گذاری ایرانی‌ها در ترکیه ادامه دارد، اما از شدت خروج اندوخته به سمت ترکیه به طور قابل‌توجهی کاسته شده است. مطابق این آمارها، طی سال جاری میلادی خرید ملک ایرانی‌ها در ترکیه در قیاس با سال قبل 45 درصد و تاسیس شرکت از سوی ایرانی‌ها در این سرزمین نیز 43 درصد افت یافته است. این چنین بازدید روال 10 ساله اندوخته‌گذاری ایرانی‌ها در ترکیه مشخص می کند خروج اندوخته به سمت همسایه غربی امسال به کمترین مقدار از سال 2018 رسیده است.

افت ریسک‌های سیاسی، افت نسبی نوسانات شاخص‌های اقتصاد کلان، افت انتظارات تورمی، رکود بازار دارایی‌ها و افت نقدشوندگی آنها، ازجمله دلایل مربوط به داخل ایران بوده که در افت خروج اندوخته از ایران به مقصد ترکیه تاثیرگذار بوده است.

در سمت ترکیه نیز، افزایش ریسک‌های اندوخته‌گذاری، تحول و تغیرات قوانین مهاجرتی، افت حاشیه سود اندوخته‌گذاری خارجی‌ها در این سرزمین و تحول و تغیرات سیاستگذاری پولی و بانکی ترکیه (اصرار اختصاصی بانک مرکزی ترکیه بر منفعت گیری فعالانه از ابزار نرخ منفعت در دوره ریاست تازه بانک مرکزی این سرزمین) ازجمله دلایلی می باشند که در کنار بالا رفتن هزینه‌های زندگی در این سرزمین، به گفتن دافعه برای اندوخته‌گذاران ایرانی عمل کرده‌اند.

داده‌های مرکز آمار ترکیه از خریداران خارجی ملک در این سرزمین مشخص می کند ایرانی‌ها در بین خریداران خارجی، از رتبه هشتم در سال‌های 2015 و 2016 به رتبه اول در سال‌های 2020 و 2021 رسیده‌اند. با اغاز جنگ روسیه-اوکراین و افزایش ریسک‌های اقتصادی در روسیه، شهروندان این سرزمین از ایرانی‌ها سبقت گرفته و جایگاه اول را از ایرانی‌ها بعد گرفتند. در سال جاری نیز ایرانی‌ها بعد از روس‌ها دومین خریدار ملک در ترکیه بوده‌اند. مبتنی بر آمارهای انتشار شده از سوی مرکز آمار ترکیه، خرید ملک در ترکیه توسط ایرانی‌ها از 539 فقره در 9ماهه نخست سال 2015 به 5 هزار و 923 ملک در 9ماهه سال 2021 و نزدیک به 6 هزار و 540 فقره در 9ماهه سال 2022 رسیده است.

این چنین بر پایه این داده‌ها، طی سال 2023 مقدار خرید ملک توسط ایرانی‌ها در ترکیه با افت 45 درصدی به 3 هزار و 598 فقره افت یافته است. مسئله حائز اهمیت این است که طی سال 2022 رقم حداقل اندوخته‌گذاری در املاک ترکیه برای اخذ تابعیت این سرزمین از 250 به 400 هزار دلار افزایش یافته است.

اگر سال‌های قبل را 250 هزار دلار و سال 2022 را 400 هزار دلار در نظر بگیریم، طی زمان هشت سال تازه نزدیک به 9.3 میلیارد دلار در قسمت ملک، اندوخته از کشورمان به ترکیه منتقل شده است.