علل ریزش مو در حمام و راهکارهای پیشگیری از آن
ریزش مو در حمام یکی از دغدغه‌های رایج زنان و مردان است که می‌تواند دلایل گوناگونی داشته باشد. اگرچه ریزش روزانه بین ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو و گاهی تا ۲۰۰ تار طبیعی محسوب می‌شود، اما افزایش حجم ریزش در حمام یا بروز ریزش تکه‌ای و سکه‌مانند، نشانه مشکلاتی است که نیازمند مراجعه به پزشک می‌باشد.
چه زمانی ریزش مو غیر‌طبیعی است؟
پیش از بررسی علل، باید بدانیم که ریزش مو در تمام شرایط غیر‌طبیعی نیست. ریزش روزانه ۵۰ تا ۱۰۰ تار و در برخی موارد تا ۲۰۰ تار، در چارچوب طبیعی قرار دارد. اما وقتی این ریزش در حجم و تعداد بیش از حد ادامه یابد یا ریزش تکه‌ای در ناحیه‌ای از سر مشاهده شود، حتما باید برای درمان به پزشک مراجعه کرد. همچنین الت‌هابات سرخ‌پوست سر که با خارش و سوزش همراه است و ناشی از بیماری‌های قارچی یا باک‌تریایی می‌باشد، از علل ریزش غیر‌طبیعی محسوب می‌شود.
شایع‌ترین دلایل ریزش مو در حمام
استرس مداوم یکی از مکانیسم‌های دفاعی بدن در مواجهه با موقعیت‌های استرس‌زا، ورود به حالت گریز یا جنگ است. در این حالت، فولیکول‌های مو از فاز فعال به فاز استراحت می‌روند و باعث ریزش تعداد زیادی تار مو می‌شوند. استرس طولانی‌مدت همچنین به سیستم ایمنی و چرخه رشد مو صدمه می‌زند. ماساژ مو در حمام برای شستشوی بهتر، موه‌ای ضعیف‌شده را راحت‌تر از ریشه جدا می‌کند. مدیریت استرس از طریق تراپی، ورزش سبک، تغذیه سالم و خواب کافی، بهترین راهکار برای رفع این نوع ریزش است.
تغییرات هورمونی تحولات در چرخه طبیعی هورمون‌ها مستقیما بر فعالیت فولیکول‌های مو تأثیر می‌گذارد و تار‌های مو را از فاز رشد به فاز استراحت می‌کشاند. تغییرات هورمونی می‌تواند تغذیه فولیکول‌ها را با تأثیر بر رگ‌های خونی سر مختل کند. یائسگی، عادت ماهانه، بارداری و اختلال غده تیروئید از مراحلی هستند که بر ریزش مو تأثیر می‌گذارند.
استفاده از شانه نامناسب شانه‌های غیر‌استاندارد با دانه‌های تیز و نزدیک به هم، درهم‌تنیدگی و کشش بیش از حد تار‌های مو را به همراه دارد. شانه کردن مو در حمام و روی مو خیس با منافذ باز پوست سر، ریزش را افزایش می‌دهد. شانه‌های زبر به کوتیکول مو صدمه می‌زنند و موها را خشک و شکننده می‌کنند.
دوران بارداری و زایمان این ریزش معمولا موقتی است و ناشی از تغییرات هورمونی، به‌ویژه سطح استروژن می‌باشد. در دوران بارداری سطح استروژن بالا می‌رود و پس از زایمان به شدت کاهش می‌یابد که فاز استراحت فولیکول‌ها را طولانی کرده و باعث ریزش می‌شود. تغییرات در الگوی خواب، تغذیه و استرس نیز در این دوره موثر هستند.
کمبود مواد مغذی سلامت مو به ویتامین، پروتئین و مواد معدنی نیاز دارد. وقتی فولیکول‌ها مواد مغذی مورد نیاز را دریافت نکنند، ضعیف شده و باعث ریزش می‌شوند. آهن، پروتئین، بیوتین، روی و ویتامین‌های گروه از مواد مغذی ضروری برای سلامت مو هستند.
موه‌ای ضخیم تار‌های موی ضخیم، ریشه مو را تحت فشار قرار می‌دهند که در حالت خیس یا در حمام تشدید شده و باعث ریزش می‌شود. موه‌ای ضخیم همچنین بیش‌تر گره می‌خورند که هنگام شانه کردن صدمه و ریزش را افزایش می‌دهد.
رژیم‌های نادرست برای کاهش وزن رژیم‌های سخت و یکنواخت برای کاهش سریع وزن، باعث کاهش مواد مغذی مو می‌شود. به جای رژیم‌های غیر‌استاندارد، باید از رژیم‌های متعادل استفاده کرد و در صورت حذف ماده غذایی خاص، با مشورت پزشک مکمل‌های تقویت‌کننده را جایگزین نمود.
اشتبا‌هات دارویی هر دارویی که چرخه رشد و تغذیه فولیکول‌ها را تغییر دهد یا باعث تغییرات هورمونی شود، می‌تواند ریزش مو را به همراه داشته باشد. دارو‌های ضد‌افسردگی، شیمی‌درمانی، ضد انعقادی خون و ضد بارداری از این دسته‌اند. مصرف دارو باید فقط با تجویز پزشک انجام شود.
چگونه از ریزش مو جلوگیری کنیم؟
بهترین کار برای پیشگیری و درمان ریزش مو، مراجعه به پزشک است؛ اما با اقدامات ساده می‌توان از سلامت و کیفیت موها حمایت کرد
استفاده صحیح از شامپو شامپو باید متناسب با نوع مو، مشکل موجود و مواد تشکیل‌دهنده انتخاب شود. شامپو‌ها بر اساس نوع مو به چهار دسته خشک، چرب، موه‌ای رنگ‌شده یا صدمه‌دیده و معمولی تقسیم می‌شوند. برای هر بار شستشو از مقدار کافی شامپو استفاده کرده و پوست سر را به طور کامل بشویید، سپس با آب گرم تمام شامپو را از سطح پوست سر پاک کنید. انتخاب ماسک مو یا نرم‌کننده تخصصی نیز می‌تواند در بهبود سلامت مو موثر باشد. تعداد دفعات شستشو باید متناسب با نوع مو باشد؛ مثلا مو چرب معمولا به دو تا سه بار شستشو در هفته نیاز دارد.
استفاده از شانه‌های مناسب انتخاب شانه مناسب یکی از بهترین راهکارهای پیشگیری از ریزش مو است. دندانه‌های نرم، پهن و با فاصله مناسب از یکدیگر، از صدمه‌دیدگی مو جلوگیری می‌کنند. بهترین جنس برای پیشگیری از ریزش، شانه‌های چوب نانو محسوب می‌شوند که مانع از تشکیل الک‌تریسیته ساکن می‌شوند. موها را چند دسته کرده و بدون فشار اضافه شانه کردن را آغاز کنید. مو در حالت خیس شکننده‌تر است، بنابراین شانه کردن در حمام می‌تواند ریزش را چند برابر کند.
پیشگیری از کشش موها کشیدگی در تار‌های مو، فولیکول‌های ریشه را تضعیف و باعث ریزش می‌شود. برای پیشگیری، موها را به جای بستن سفت، ببافید یا شل ببندید. از کش مو و لوازم جانبی باکیفیت و نرم استفاده کنید؛ مثلا کش‌های پارچه‌ای ساتن را جایگزین مدل‌های پلاستیکی کنید. شانه کردن را آهسته و بدون فشار به ریشه انجام دهید، از ساقه و قسمت‌های انت‌هایی مو آغاز کنید. هنگام خواب از روبالشی مناسب مانند ساتن یا ابریشم استفاده کرده و موها را باز بگذارید.
کاهش استفاده از ابزار‌های حرارتی ابزار‌هایی مانند سشوار، اتو مو، بابلیس و موارد مشابه، با حرارت مصنوعی به کوتیکول مو صدمه می‌زنند. استفاده از این وسایل را به حداقل برسانید و در صورت استفاده، حرارت را به سمت ساقه مو هدایت کنید تا ریشه دچار صدمه نشود. ماسک و اسپری‌های حفاظت‌کننده مو می‌توانند لایه‌ای یکنواخت روی تار‌های مو تشکیل داده و از صدمه حرارت جلوگیری کنند.
محافظت از موها در برابر نور آفتاب اشعه فرا‌بنفش می‌تواند باعث خشکی، شکنندگی، تغییر رنگ، تضعیف کوتیکول و ریزش مو شود. در ساعات روز موها را با روسری یا کلاه بپوشانید و به اندازه کافی از مواد مغذی و آب‌رسان استفاده کنید. در ساعات آفتابی شدید، از تعرض مستقیم با نور آفتاب خودداری کنید.
جمع‌بندی
در این مقاله سعی شدید با دلایل ریزش مو در حمام آشنا شوید. این پدیده می‌تواند ناشی از ضعیف شدن ریشه مو، تغذیه نامناسب فولیکول‌ها، تغییرات هورمونی یا قرارگیری در محیط‌های تنش‌زا باشد. بهترین راه پیشگیری، تامین مواد مغذی و حفظ بهداشت تار‌های مو است. راهکارهای جامع ارائه شده در این نوشته می‌تواند به افزایش سلامت، کیفیت و درخشندگی موها کمک کند.