
نماینده کمیسیون انرژی: کالابرگ جایگزین یارانه نقدی برای کمک به نیازمندان
یک نماینده مجلس و عضو کمیسیون انرژی با اشاره به هزینههای پنهان در قیمتگذاری انرژی پیشنهاد داد که یارانه نقدی با سیستم کالابرگ جایگزین شود تا حمایتها مستقیما به طبقات نیازمند برسد.
یارانه نهان و چالش قیمتگذاری انرژی
این نماینده در گفتگو با صبح زود بیان کرد که تولید و انتقال انرژی از جمله نفت، گاز و برق هزینههای سنگینی دارد که گاهی از قیمت تمامشده فراتر میرود و در عمل سوبسید پنهانی به مصرفکنندگان تعلق میگیرد. او مثال زد که هزینه واقعی هر لیتر بنزین میتواند به ۳۸ تا ۴۰ هزار تومان برسد در حالی که با قیمت ۳ هزار تومان عرضه میشود.
وی تأکید کرد که یارانهها باید تنها به طبقات پایین جامعه تخصیص یابد و متمولان در صورت مصرف بیشتر هزینه واقعی را بپردازند تا درآمد حاصل برای گسترش حمایت از نیازمندان صرف گردد.
پیشنهاد اجرای طرح کالابرگ
این نماینده مجلس اظهار داشت که نظر شخصی او توزیع کالابرگ به جای پول نقد است. او اشاره کرد که در حال حاضر یارانه به ۸۱ میلیون نفر از ۸۵ میلیون جمعیت پرداخت میشود که منطقی به نظر نمیرسد. برآوردهای او نشان میدهد با قطع یارانه از ۵۰ درصد غیرمستحقان حدود ۱۵۰ هزار میلیارد تومان ذخیره خواهد شد.
حمایت از تولیدکنندگان داخلی از طریق یارانه کالا
این نماینده توضیح داد که پرداخت یارانه به صورت کالا، خدمات و دارو مزایای دوگانه دارد؛ هم نیازهای اساسی خانوارها تامین میشود و هم تولیدکنندگان داخلی تقویت میگردند. او مثال زد که توزیع مرغ، حبوبات، گوشت و کالاهای اساسی مستقیما زنجیره تولید را متحرک میکند.
وی بر ضرورت شفافسازی سامانه یارانهها و داشتن دادههای دقیق و بروز از خانوارها تأکید کرد تا یارانهها به مستحقان واقعی برسد و خانوارهای متمول از آن بهرهمند نشوند.
مکانیزم توزیع و تجربیات قبلی
در مورد نحوه اجرا، این نماینده از ظرفیت بانکها و پست ایران برای توزیع کالاهای اساسی از طریق کارتهای الکترونیکی و سامانههای هوشمند نام برد. او به تجربیات قبلی در توزیع روغن، شکر و برنج اشاره کرد که نتایج قابل قبولی داشته و میتواند الگوی گسترش کالابرگ باشد.
تأثیر بر تورم و قدرت خرید
این عضو کمیسیون انرژی نگرانیهای تورمی را رد کرد و گفت توزیع کالا به جای نقدینگی فشار تقاضا را بر قیمتها کاهش میدهد. محاسبات نشان میدهد با اجرای صحیح میتوان تا ۳۰ درصد از بودجه یارانهها را بهینه کرد و منابع را برای توسعه زیرساختها و تولید داخلی اختصاص داد.
حمایت از کشاورزان و امنیت غذایی
نماینده مجلس با تأکید بر نقش کشاورزی گفت خرید مستقیم از کشاورزان با قیمت عادلانه و توزیع به عنوان کالابرگ هم درآمد کشاورزان را تضمین میکند و هم نیازهای غذایی طبقات ضعیف را تأمین مینماید. این رویکرد وابستگی به واردات را کاهش داده و ذخیره ارزی را حفظ میکند.
ضرورت قانونگذاری و نظارت
وی بر لزوم تدوین قانون جامع برای اجرای طرح کالابرگ تأکید کرد تا الزامات، مکانیزمها و مسئولیتها مشخص شود. نهادهای نظارتی نظیر دیوان محاسبه اداری و سازمان بازرسی باید بر اجرای شفاف نظارت داشته باشند. این طرح اراده سیاسی قوی و هماهنگی بین قوای را میطلبد.
بازبینی الگوی مصرف و مدیریت تقاضا
این نماینده به بررسی الگوی مصرف انرژی پرداخت و گفت مصرف بیریه در بخشهای خانگی، صنعتی و حملونقل نیاز به بازبینی بنیادین دارد. مدیریت تقاضا از طریق قیمتگذاری تدریجی میتواند از بروز بحران انرژی در فصول سرد جلوگیری کند.
تجربیات بینالمللی و نقش فناوری اطلاعات
او به تجربیات موفق برزیل، هند و اندونزی در هدفمندسازی یارانهها از طریق کارتهای هوشمند و کالابرگ اشاره کرد. در ایران نیز سامانه یکپارچه یارانهها باید با پایگاه دادههای ثبت احوال، تأمین اجتماعی، امور ملکی و بانک مرکزی یکپارچه شود. استفاده از بلاکچین و قراردادهای هوشمند میتواند ردیابی توزیع را تضمین و از فساد جلوگیری نماید.
حمایت از صنایع کوچک و متوسط و فرهنگسازی
این نماینده خرید کالاهای کالابرگ از صنایع کوچک و متوسط را برای اشتغالسازی حیاتی دانست و بر ضرورت آموزش و فرهنگسازی مصرف بهینه تأکید کرد. او طرح کالابرگ را فراتر از یک سیاست اقتصادی، قراردادی اجتماعی جدید بر پایه عدالت، شفافیت و کارایی توصیف کرد.